AbaSt

Anasayfa /Ürünlerimiz

AbaSt Fabrika bakım bölümü ve depo stok takip çözümü

Bakım Özellikleri

  • Makine Bakım Faaliyetleri
  • Ekipman Bakım Faaliyetleri
  • Değişen Parçaların Takibi
  • Makine Bazlı işlem tanımlama
  • Email ile uyarı mekanizması

Faaliyet İşleyin

Bakım Planlama

  • Makine bazlı planlama
  • 1 hafta öncesinden mail bildirimi
  • Bakımda planlanan işlemler
  • Makineleri gruplandırma
  • Detaylı raporlama ve listeleme

Planlayın

Stok Takip

  • Sınırsız depo kullanımı
  • Muhasebe Envanter kaydı oluşturma
  • Depo bazlı ağırlıklı ort. maliyet
  • 2 takip biriminde eş zamanlı takip
  • Stok Özelliklerine göre arama

Çoklu depo

Kullanımı Kolay
Çözüm Odaklı
Zamanınızı Gereksiz İşlemlere Harcamayan

MsSql Veritabanı - Limitsiz Kullanıcı Sayısı - Yüksek Performans

Tahsis ve Rezervasyon

  • Depo bazlı stok tahsis ve rezervasyon işlemi yapılabilir.
  • Kesin ve teklif tahsisi yapılabilir
  • Email ile bilgilendirme yapılır.

Stok Rezerve

Malzeme Giriş özellikleri

  • Fiş ile giriş
  • Depo bazlı seçim
  • Detaylı Raporlama
  • Giriş kontrolü ve transferler

Gelişmiş Raporlama

Malzeme Çıkış Özellikleri

  • Fiş ile çıkış
  • Depo bazlı seçim
  • İşlem Takibi
  • Çıkış kontrolü ve transferler

Kontrollü Çıkış

Yetkilendirme ve Onay Mekanizması

  • 3 kademeli onay sist.
  • Yöneticiler ve kalite sağlama onayı.
  • Tüm aşamalarda Email ile bilgilendirme
  • Grup Yetkileri

Yetki Kontrolü

Abast fabrika bakım yönetim sistemi hakkında


Bakım yönetim sistemi bakımin verimli bir sekilde yapilmasi ve bakım maliyetlerinin düsürülmesi için çok önemli bir araçtir.

Fabrikalarda kontrol edilecek makine veya noktanin hangi kritere göre kontrol edilecegi çok önemlidir , bu kriterlerin doğru belirlenmesi iş verimini artıracaktır.

Isletme içerisinden gelen tüm ihbarlar (is bildirimi) bakım yönetim kapsaminda tutulmaktadir. Gelen is bildirimleri degerlendirilir olumlu bulunursa, ilgili yere is emri açilir.
Bu amaçla bildirimi yapan kisi yaptigi is bildiriminin durumunu Abast Fabrika bakım yönetim sistemi üzerinden takip edebilir.
Ariza yada planli bakilacak yerler üzerinde is emirleri olusturmak amaciyla is tanimlari olusturulur.
bakıma çikacak (planli-ariza) tüm personeller is emirlerini Abast Fabrika bakım yönetim sisteminden alir.
Böylelikle ilgili yer ile yapilan tüm bakımlar sisteme kaydedilmis olur.

Fabrikadaki tüm sistemlere ait tüm ekipmanlar ve parçalar tanimlanabilmektedir.
Bu ekipman ve parçalar üzerinde istenilen sekilde periyodik ve periyodik olmayan bakımlara ait is tanimlari mevcuttur.
Is tanimlarinda bakımi yapacak personelin kalifiyesi ve sayisi, kullanilmasi gereken teknik emniyet malzemeleri, isgücü, proje bilgisi ve is talimatlari tanimlanabilmektedir.
Periyodik yapilacak bakımlarda, periyot doldugunda yapilacak bakımlar otomatik olarak e-mail aracılığı ile ilgili birimlere bildirilmektedir.

Abast Fabrika bakım yönetim sistemi bilgisayar destekli ve WEB tabanlidir. Bilgisayar agindan kullanici kodu ve sifre girilerek sisteme baglanmaktadir. Sistem, tüm bakım birimlerini kapsayacak sekilde tasarlanmistir.
Temel yapi istemci-sunucu şeklindedir.

Abast fabrika bakım yönetimi yazılımı ile hedeflenen temel amaçlar

· bakım organizasyonu içerisinde yer alan bakım birimlerinin görevlerinin etkin ve verimli bir sekilde planlanmasina, gerçeklestirilmesine ve kontrolüne yardimci olmak, bakımda kullanilan her türlü bilgiye ulasmak, fabrikada yer alan tesislerin faydali ömrünü uzatmak,
· Fabrika bünyesinde koruyucu bakım felsefesini olusumunu gelistirmek,
· Makinelerin yipranmasini en aza indirmek,
· bakım maliyetlerinin analizini, tespitini yaparak bakım ve stok maliyetleri düsürmek,
· bakım birimlerince yapilan görevlerde kullanilan talimatlarda, teçhizatlarda, tüketilen malzemelerde standartlastirmayi gerçeklestirmek,
· Ölçüm yapilacak yerleri yer koduna veya is tanimina göre siralayarak liste hazirlamak, ölçüm sonuçlarinin analizini yapmak,
· Is bildirimleri olusturularak, bildirimin önemine ve durumuna göre is emri açmak.
· Planli ve ariza duruslara göre durus içerisindeki gerçek bakım süresini ve maliyetini göstermek,
· Is planlari yaparak, plan dahilinde olusacak is emirlerini tespit etmek. Örnek olarak bir planli durusta yapilmasi gereken firsat bakım çalismalari gibi.,
· Tahmini is gücü ve fiili isgücü bilgilerini karsilastirmak, adam*saat ve is gücü maliyetlerini tespit etmek,
· Is talimatlarini kalite yönetim sistemine uygun sekilde düzenleyerek ilgili is tanimina aktarmak, bakıma çikan personelin is emrini aldiginda hangi talimatlara göre çalisacagini belirtmek.
· Yapılan bakım işlerinin performansını ölçebilmektir.









Makine Bakım ile ilgili kısa notlar

1 BAKIM PLANLAMASI 2 Bakım Planlaması Nedir? Bir fabrikanın makina ve tesislerinin sürekli olarak çalışır durumda olmasını sağlamak amacı ile yapılacak olan faaliyetlerin planlanmasıdır. 3 Bakım faaliyetlerinin başarıya ulaşabilmesi için; Her işletme teknolojik, işletme ve çevre şartlarına göre bir bakım politikası tasarlamalıdır. Bakım için gerekli olan malzeme stokları hazır olmalıdır. Bütün bakım faaliyetlerinin kayıt işlemi yapılmalıdır. Bakım talepleri bir merkezde toplanmalı ve buradaki yöneticinin onayı ve bilgisi ile bakım işlemi yapılmalıdır. Üretimde çalışan işçiler çok acil durumlar dışında bakım işlemleri yapmamalıdır. Arıza sıklığının azaltılması ve onarım süresinin azaltılması amacı açık bir biçimde belirlenmelidir. Çeşitli bakım önlemlerinin üst yönetimden teknisyenlere kadar tüm personeli içermesi gereklidir. Bakım işletmede, verimli ve ekonomik ürün imali, işletmenin tüm bölümlerinin birlikte çalışması ile gerçekleştirilebilir. 4 Bakım planlaması, bakım mühendisliği aracılığıyla yapılır. Bakım mühendisliği faaliyetleri temel ve yardımcı fonksiyon faaliyetleri olmak üzere iki gruba ayrılır. 5 Bakım mühendisliğinin temel fonksiyonları: Mevcut fabrika, makina, araç-gereçlerin bakımı, korunması ve kontrolü, Mevcut makina, araç-gereçlerin ve binaların değiştirilmesi, Yeni makina, araç-gereçlerin yerleştirilmesi ve yeni binaların inşaatı, Enerji üretim ve nakil v.b. tesisatın kontrolü ve bakımı, Bakım hizmetlerinden yararlanma düzeyinin artırılması, 6 Bakım mühendisliğinin yardımcı fonksiyonları: Ambarların korunması ve bakımı, Fabrika binasının yangın, patlama v.b. gibi tahribata yol açan tehlikelere karşı korunması. Bunun için gerekli olan koruyucu malzeme ve tesislerin bakımı, Hurda makina ve araç-gereçlerin bakımı ve değerlendirilmesi, Çevre kirliliğinin önlenmesi amacı ile artık maddelerin ortadan kaldırılarak değerlendirilmesi, Bina, makina, araç ve gereçlerin sigorta ettirilmesi, Kapıcılık, bekçilik vb. hizmetler işletme yönetimince bakım mühendisliğine verilebilecek diğer görevlerdir. 7 Bakım Felsefesinin Tarihsel Gelişimi 8 Bakım Faaliyetlerinin Amacı Üretim maliyetini düşürmek, verimi ve ürün kalitesini arttırmak, Makine duruşlarını azaltarak üretim sürekliliğini sağlamak, Önceden hazırlanacak üretim programlarının gerçekleşmesini sağlamak, Kapasite kullanım oranının artırılmasını sağlamak, Her türlü tesis, makine ve ekipmanın faydalı ömrünü uzatmak ve böylece bu yatırımlar için harcanan sermayeden daha fazla verim elde edilmesini sağlamak, Her türlü makine ekipmanı kullanan personelin güvenliğini sağlamak, Bakım onarım masraflarını azaltmak, 9 Bakım faaliyetlerinin üretim akışı, verimlilik ve maliyetler üzerindeki etkileri: Makinaların ve onları çalıştıran işçilerin boş kalması. Dolaylı işçilik ve imalat genel masraflarının artması. Müşteri taleplerinin karşılanamaması, müşteri kaybetme Arızalı makinanın zincirleme olarak bütün sistemi etkilemesi. Iskarta oranının artması, kalitenin düşmesi. 10 Optimum Bakım Eğrisi 11 Bakım Planlamasının Organizasyonu 12 Bakım Faaliyetlerinin Akışı 13 Bakım Faaliyetlerinin Performans Kriterleri: Etkili bir organizasyon yapısının kurulması. İmalat, ÜPK ve diğer ilgili departmanlarla ilişkilerin belirlenmesi. Bakım onarım departmanını oluşturan ünitelerin yetki, sorumluluk ve görevlerinin tanımlanması. Bakım onarım ile ilgili her çeşit bilgiyi içeren basit fakat yeterli bir kayıt sisteminin kurulması. Kayıt formlarının dağıtımının, doldurulmasının ve toplanmasının eksiksiz yapılması. Bakım onarım bütçelerinin yeterli duyarlık ve esneklikle düzenlenmesi. Uzun ve kısa vadeli bakım onarım ihtiyaçlarının saptanarak programların hazırlanması. Kısa vadeli tamir programlarının esnek olmasına dikkat edilmesi. Bakım onarım insangücü ihtiyaçlarının saptanması. Bakım onarım işçilik, işlem süresi ve malzeme masraflarının tahmin edilen değerleri ile fiili değerleri arasındaki sapmaların yakından izlenmesi ve tedbirlerin vakit geçirilmeden alınması. 14 Bakım Modelleri Bakım Modelleri Plansız Bakım Planlı Bakım Periyodik Bakım Kestirimci Bakım Önleyici Bakım 15 Plansız Bakım Bu sistemde makina arıza yaptığında müdahale edilir. Bakım-onarım maliyetleri düşüktür ve bakım onarım için daha az elemana ihtiyaç duyulur. Bu yöntem; çok sayıda yedekleri bulunan, kolay tamir edilebilen ve fazla pahalı olmayan makinelerle üretim yapan tesislerde ve atölyelerde uygulanmaktadır. İşletmede arıza zamanı bakım yapıldığından, onarım esnasında üretim kaybı oldukça fazla olmaktadır. 16 Plansız Bakımın Olumsuz Yönleri: Arıza her an olabilir. Güvenlik riski bulunmaktadır. Makinenin parçalarından birisi arızalandığında, kontrolün kaybolmasına, makinenin işlemez duruma gelmesine ve hatta operatörün yaralanmasına yol açabilecek tehlikelere neden olabilmektedir. Bazen arızayı araştırıp, düzeltirken de yaralanmalara neden olabilmektedir. Makine plan dışı kontrolden çıkarak arızalanabilmektedir. Eğer arızanın meydana geleceği kestirilemez ise, üretim planlamasına ters düşecek şekilde elde olmayan nedenlerden dolayı ansızın makine arızası görülebilmektedir. Üretim kaybı ve üretim gecikmesi olur. Yedek makine bulunmuyor ise ya üretim geciktirilir ya da üretim tamamen durdurulur. Arızalar ihmal edildiği takdirde, daha büyük hasarlara neden olur. 17 Planlı Bakım Birçok problem ve arıza planlı bakımlar esnasında belirlenir ve planlı bakım ile bunların iyileştirilmesi çabuk ve maliyeti düşüktür. Planlı bakım çalışmalarının yapılabilmesi ve sonuçların istenen düzeyde iyi olabilmesi için mutlaka makinenin her bir parçasının kontrol altında olması gerekir. Parça ömürleri arttırıldıktan ve parça ömürleri konusunda hassasiyet yakalandıktan sonra planlı bakım faaliyetleri daha iyi sonuç vermeye başlar. 18 Planlı bakımın sağladığı avantajlar: Duruşları en aza indirir, olası arızaları azaltır, Üretim maliyeti azalır, Önceden hazırlanan üretim programlarının gerçekleşmesini sağlar, İşletme verimini yükseltir ve bakım maliyetlerini düşürür, Enerji giderlerini düşürür, Güvenli bir çalışma sağlar, Makina ömrünün uzamasına yardımcı olur, Malzeme ve yedek parça stoklarını en aza indirir, Eleman ihtiyacını düşürür, Kaliteyi arttırır. 19 Planlı Bakım Programının Hazırlanmasında İzlenecek Yollar 1. Arızaların giderilmesi ve zayıf noktaların iyileştirilmesi 2. Ekipmanın teknik özellikleri ve geçmişi hakkında bilgi toplanması. 3. Bakım sıralamasının hazırlanması 4. Yapılabilirlik araştırması 5. Bilgi yönetim sisteminin kurulması 20 Planlı Bakım Yöntemleri Planlı Bakım Periyodik Bakım Kestirimci Bakım Önleyici Bakım 21 Periyodik Bakım Periyodik bakım ekipman ömrünün uzatılması ve plansız duruşların azaltılmasını hedefleyen, fabrika ve ekipman için yapılan planlı bir bakım türüdür. Bu yöntemde, arızaların çıkması beklenmemekte, sisteme daha önceden periyodik olarak yapılan bakım neticesinde olası arızaların önüne geçilmektedir. Bakım ekibinin deneyimi ve makinelerin geçmişteki performans ve çalışma şartları göz önünde bulundurularak, makinenin hangi zaman aralıklarında durdurularak bakıma alınacağı belirlenmiştir. Aynı şekilde, denetime dayalı olarak bakıma alınan makinede hangi parçaların değiştirileceği belirlenir ve bu parçalar stokta hazır bulundurulur. 22 Periyodik Bakımın Dezavantajları Sistemde arıza yapmamış, daha uzun süre ihtiyacı karşılayacak parçaların değiştirilmesi ve üretim akışının gereksiz yere durdurulması. Çok sayıda bakım personelinin istihdam edilmesi. Periyodik bakım sırasında, gerek istatistik ve gerekse tecrübelerle değişmesi planlanan parçalar, belki de ömürlerini tamamlamadan değiştirilmek zorunda kalacaktır, birçok parçanın stokta hazır bulundurulması gerekecektir. Bu da yedek parça maliyetini arttıracağı gibi stoklama problemi de getirir. Periyodik bakımdan sonra, gerek ayar ve gerekse yeni parçalardaki sürtünme ve aşınmalar dolayısıyla makinenin ideal haline gelmesi için bir süre geçecektir. Yeni ayarlamalar ve ilk aşınmalardan sonra iyi çalışma şartlarına dönülecektir ama bu arada üretim kalitesinde ve miktarında düşme olacaktır. 23 Periyodik Bakımın Avantajları Arızalar azalacağından duruşlar daha iyi kontrol edilebilir ve makine kullanılabilirlik oranı artar. Bunun sonucu olarak üretim miktarı artar ve daha güvenilir tamir zamanları belirlenebilir. Makinelerin gerek duyacağı ayarlar zamanında yapılacağından verim ve kalite artar, kusurlu ürün oranı azalır. Üretimin birim maliyeti düşer. Azalacak arıza onarımları yerine normal kontrol, ayar ve onarımlar yapılacağından daha düzenli ve kontrol edilebilir bir çalışma ortamı sağlanır. Onarım giderleri azalır. Çünkü kontrol sonucu değiştirilen parçalar nedeniyle daha büyük çapta oluşacak arızalar önlenmiş olacağından daha az bakım masrafı yapılmış olur. Makinelerin normal ömründen daha önce yıpranmasına engel olunarak yenileme masraflarının geciktirilmesini sağlar. Yedek parça kontrolünün daha iyi yapılabilmesini sağlar. Bakım masraflarının fazla olduğu üniteler belirlenerek ek önlemler alınabilmesine olanak sağlar. 24 Kestirimci Bakım Malzemelerin veya hareketli sistemlerin fiziksel özellikleri ile işlevlerinin gerektirdiği durumlara göre, belirli ölçme ve değerlendirme tekniklerine göre yapılan, arıza oluşumunu engelleyen öngörmeli bir bakım uygulamasıdır. Kestirimci bakımda, işletmelerdeki makinalar belli noktalardan izlemeye alınır. Bunun için, bir takım ölçüm cihazları kullanılır. Belli bir zaman aralığında alınan ölçüm sonuçları değerlendirilir. Elde edilen ölçüm değerlerinin eğilimi incelenerek, sistemde oluşabilecek arızalar makine iyi durumda iken bile önceden tespit edilir. Kestirimci Bakım bir cihazın arıza yapmak üzere mi olduğunu ya da durumunun genel olarak hangi safhada olduğunu belirtmek amacıyla teknik bilgilerin analizini sağlar. Problemler daha pahalı ve büyük arızalara dönüşmeden düzeltilirler. Bu yöntem, çalışan sistemi takip ederek olası arızaları tespit ettiği için sistemin gereksiz durmasına ve gereksiz parça değişimlerine engel olmaktadır. Ölçüm değerlerinin eğilimleri analiz edilerek bir planlı bakım programı hazırlanır ve sistem bakıma alınır. 25 Kestirimci bakımın faydaları: Bazı parça değişimlerinin makinenin çalışmadığı zamanlara planlaması olası hale gelir. Bu da toplam maliyeti azaltır. Bakım için gerekli işgücü, alet ve yedek parçalar planlanan duruş zamanında kullanıma hazır olur. Ekipmanın gerçek mekanik durumunun göstergesi olan gerçek verilerle çalışılır. Bakım planları gerçek veriler ışığında gerçekleştirilmekte ve güncellenmektedir. Kestirimci bakım plan-dışı arızaları büyük ölçüde önlemesinin yanı sıra, gerçekleşecek arızaların diğer sistemleri yıpratmasını da engellemekte, ayrıca tamirden sonraki durum hakkında da gerçek veri sağlamaktadır. Makine için çok önemli arızalar minimum düzeye indirilebilir. Bakım süresi, dolayısıyla makinenin duruşu minimum düzeye indirilebilir. İyi durumda olup çalışan makineler gereksiz yere durdurulmamış olur. Bu sayede, harcanan zaman ve maliyet en az düzeyde kalır. 26 Kestirimci Bakım Yöntemleri Model Bazlı Arıza Erken Uyarı Sistemi Titreşim Analizi Yağ Analizi Sıcaklık Analizi Akustik Emisyon Parçacık Analizi Korozyon İzlenmesi Performansın İzlenmesi 27 Kestirimci Bakım Programının Aşamaları Tespit : Makinanın çalışma şartlarında meydana gelebilecek bir değişikliğin mümkün olan en kısa sürede tespit edilmesi. Analiz ve Teşhis: Meydana gelen değişikliğe neden olan hasarın teşhisi için, makinenin karakteristiğinin daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi. Düzeltme (bakım-onarım): Gerekli onarım ve değiştirmenin yapılması. 28 Önleyici Bakım Önleyici bakımda amaç makinaların arızalarını ortaya çıkarmak değil, başlangıçta arızanın ortaya çıkmasını önlemektir. Burada, tasarımda, yağlama sisteminde ve işletme şartlarında yapılacak değişiklikler ile arıza sebepleri ortadan kaldırılabilir. Bu yöntem, arıza olmaması için yağlama, tasarım ve mühendislik hizmetlerinde yoğun bir araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yapılmasını gerektirir. Bu gibi nedenlerden ötürü, bu yöntemin küçük işletmelerde kullanımı sınırlı olmakta; ancak ARGE bölümlerinin bulunduğu büyük işletmelerde daha yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. 29 Önleyici Bakım programı; Tahribatsız deneyleri, Periyodik kontrolü, Önceden planlanmış bakım etkinliklerini, Deneylerde veya kontrollerde bulunan eksikliklerin düzeltilmesi için bakımı kapsamalıdır. 30 Bakım Politikaları Bakım onarım ekibini geniş, kullanılan araç sayısını yüksek tutmak: Bu yol seçildiği taktirde, arızayı yapan bir makinayı o anda tamir edecek ekibin arızaya derhal müdahale etme olasılığı yüksek olur. Makinaların boş bekleme süresi kısalır. Buna karşılık bakım onarım ekibinin ve araçlarının boş kalma oranı yüksektir. Koruyucu bakıma ağırlık vermek: Koruyucu bakımla beklenmedik arızaların üretimi aksatması büyük ölçüde önlenebilir. Ancak bu yol seçilmeden önce daha sık yapılan bakımların ve zamanından önce değiştirilen parçaların maliyetlerini sağlayacak yararlarla kıyaslamak gerekir. Yedek üretim kapasitesi bulundurmak: Üretim hattının kritik noktalarında, bir arıza meydana geldiğinde derhal devreye sokulabilecek yedek makinalar bulundurulur. Burada da üretim durması ile ortaya çıkan kayıplarla yedek makinaların maliyetleri kıyaslandıktan sonra karar verilir. Makinaların güvenilirlik derecesini arttırmak: Üretimde kullanılacak makinaların, fiyatları yüksek fakat ömürleri uzun olan tiplerini seçmek ve böylece arıza olasılığını azaltmak mümkündür. Değişecek yedek parçalar için de aynı yol izlenebilir. Daha pahalı ve dolayısıyla güvenilir makine kullanarak arıza kayıplarını azaltmada da bir maliyet kıyaslaması söz konusudur. İş istasyonları arasında yarı mamul stokları bulundurmak: Meydana gelen bir arıza nedeniyle iş akışının durmasını önlemek için tamir süresince diğer iş istasyonlarına önceden biriktirilmiş yarı mamul stoklarından besleme yapılır. Yarı mamul stoklarının kapladığı alan ve bunlara bağlanan para bir maliyet unsuru olarak göz önüne alınır. 31 Küvet Eğrisi 32 Önleyici bakımın faydalı yönleri; Daha az makina bozulması sonucunda üretim çalışmama süresinin azaltılması. Makine ve ekipmanın zamanından önce değiştirilmesinin önlenmesi. Bozuklukları onarmak için arıza temeli yerine bir program temelinde çalışma nedeniyle bakım işçilerinin daha ekonomik kullanımı ve azaltılmış fazla mesai maliyetleri. Zamanında yapılan rutin onarımlar büyük ölçekli onarımların sayısını azaltır. Parçalar çalışırken bozulduğunda genellikle diğer parçalara da zarar vermektedir. İkincil arızaların azaltılmasıyla onarım maliyetleri azaltılır. Daha iyi ekipman durumu nedeniyle ıskarta ürün, tekrar işleme ve hurdada azalma. Düzeltici bakım, operatör eğitimi veya kullanılmayan malzemenin değiştirilmesi ihtiyacının belirtilerek aşırı bakım maliyetli ekipmanın tanımlanması. Artan emniyet ve kalite koşulları. 33 Bakım Yönteminin Seçimi Mevcut makinalarımızın durumuna göre bakım yöntemlerinden maliyet fayda analizine göre en uygun olanı uygulanmalıdır. Makinenin üretim açısından kritikliği Makinenin çalışma prensibi Makinenin tipi Sürekli veya aralıklı çalışma durumu Arıza veya problemin oluşum sıklığı Makinenin çalışma ve çevre şartları Proje bilgileri Makinenin yükü Makinenin özellikleri 34 Koruyucu Bakım * Arıza Onarım Süreci İlgili birim tarafından yaratılır Bildirim Bakım bölümü tarafından açılan İş emridir. Sipariş Teyit İş bittikten sonra ilgili şipariş için yaratılır. İlgili bakım personeli görevlendirilir. Onarım Onay Bildirimde bulunan tarafından verilir. Kullanılan malzeme ve işçilikleri içerir. * Planlı Bakım Süreci Ekipmanlar 3 Aylık Bakım Planı Terminleme 6 Aylık Bakım işlemi 12 Aylık Onay Kullanılan malzeme ve İşçilikler kaydedilir * ABAST programı İşletmede yapılan tüm bakım onarım işlemlerinin kayıt altına alınmasını, takip edilmesini, planlanmasını ve maliyetlerinin kontrol edilmesini kapsar. Belirli periyotlarda düzenli olarak yapılan bakım-onarım faaliyetleri sistemde tanımlanabilir. İstenen tarih veya ölçüm değeri geldiğinde sistemde otomatik olarak çağrılar oluşturulabilir. Bu sayede hem hataların önüne geçilmiş olur, hem de iş gücünden tasarruf sağlanır. ABAST ile bakım onarım türlerine, maliyetlere vb. birçok konuya dair raporlar alınabilir. Hangi makine kaç kere arızalandığı, en fazla devam eden makine bakım durumları, hangi hafta hangi bakımların yapılacağı, bakımda harcanan malzemeler, malzeme stok durumları, en fazla karşılaşılan arıza nedenleri, bakımları yapanlar, malzeme beklenen müdahaleler, üretim kayıpları gibi rapor dökümleri ve grafikler izlenebilir. * Teknik Birimlerin Belirlenmesi * Ekipmanın Görüntülenmesi * Bakım Planının Görüntülenmesi * Bakım Planının Görüntülenmesi * İş Planının Görüntülenmesi * Görev Listesinin Görüntülenmesi * Planlı Bakım Formunun Oluşturulması * Teyit Verme İşlemi * Arızanın Bildirilmesi

1 TPM TOTAL PRODUCTIVE MAINTENANCE TOPLAM ÜRETKEN BAKIM TPM Eğitim İçeriği • TPM - Tarihçe, yararları ve tipik sonuçları • Tanımı ve TPM "5 Pillars " • " 6 Büyük kayıp" • Otonom Bakım • Önleyici bakım • Ayar Standartları Faydaları ve Sürdürülmesi • TPM ve Güvenlik • Danışma Ekibi Ekipman İyileştirme Ekipleri ( EIE) • 5S vs TPM • TPM konuların Özeti 2 TPM nedir? 3 • Toplam Üretken Bakım ya da kısaca bilinen adıyla TPM (Total Productive Maintenance ) : • Ü retim sistemlerinde sıfır ekipman duruşu ve sıfır kalite hatası hedefleyen bir bakım sistemidir . • TPM, üretim ve hizmet süreçlerinde, tüm çalışanların katılımını gerektiren, otonom bakımı ( autonomous maintenance ) öngörür, • Arıza giderme değil önleme yaklaşımını benimseyen, ekipman etkinliğini en üst düzeye çıkaran planlı bir bakım yönetimi yaklaşımıdır . BAKIM Zamanında Yapılmazsa Ne Olur? 4 Bakım çalışmalarının zamanında yapılamaması verimlilik, üretim akışı ve giderler üzerinde olumsuz etkiler yapmaktadır. Bu etkiler [1]; - Makineler ve bunları çalıştıran işçilerin boş kalması, - Dolaylı işçilik ve üretim masraflarının artması, - Müşteri talebinin zamanında karşılanamaması, satışların düşmesi, itibar ve güven kaybetmek Seri üretimde; İş akışının kesilmesinden dolayı diğer ünitelerin boş kalması , gecikmeler. - Teslimat süresinin uzamasından dolayı müşterinin zararının karşılanmasını istemesi, (Tazminat) - Bakım çalışmalarının eksik yapılmasından dolayı arıza oranının artması ve makinenin kullanım süresinin kısalmasıdır . [1] 2 TPM’in AMACI 5 • Genel amacı ; • Ekipman yönetimi, kalite hataları ve makine arızalarını önlemek, • E kipman ayarlarını azaltmak , performansı yükseltmek. • O peratöre daha kolay ve daha güvenli bir ortam sağlamak için gerçekleştirilen faaliyetler toplamıdır TPM temelleri • Arızi bakım (AB) – tarihçesi • Koruyucu Bakım kavramı - 1951 yılında tanıtıldı Üretken Bakım Koruyucu bakım İyileştirme ile ilgili bakım Önleyici bakım Bakım departmanı önceliği Sıfır arıza veya kusurlar 6 TPM üretime etkileri • Toplam Üretken Bakım Tasarıma operatörlerin katılımını getirdi Küçük grup faaliyetleri planlandı Operatörler ve bakım arasında ekip çalışması Şirket genelinde katılımı ve destek sağlandı Toplam sistem mevcut ekipman ve üretim alanı ile ilgili kayıpları önleyen ve 5 “sıfır” ( kaza, arıza, küçük duruş, hata, hurda ) hedefine ulaşacak kusursuz bir sistem kurmaya yardımcı oldu. 7 Arızalara Tolerans göstermemek • Ekipman arızalarının olumsuz etkileri müşteri hizmetlerinin aksaması üretim maliyetlerinin yükselmesi bakım masraflarının artması «İmalat hücreleri" veya "akış çizgileri" Etkinliğinin azalması • Kısaca arızanın neden olduğu " kaos " yaşanır 8 3 ABD’de 50’li yıllar... • 1950 yılında, dünyada satılan dayanıklı tüketim mallarının yaklaşık % 70’i ABD'de üretiliyordu ... bugün < 10%’un altında • 1950 yılında, ABD’de televizyon üreticileri 25 in üzerinde idi. 1990 başlarında sadece 1 firma var dı ! ( Zenith ) ... Bugün bilinmiyor ? • 1950 yılında, genişleyerek büyüyen iş imalat oldu ... İmalat konusu bugünkü konu değildir! Sorunları ise Teknoloji, üretim hızı, pazara zamanında malı sunmak... • Bugün çoğu imalat sanayi, hayatta kalmak için bir mücadele veriyor! 9 Bakımın tarihsel gelişimi 10 TPM’IN GELİŞİMİ 3 DÖNEMİ KAPSAR 11 I. DÖNEM: ARIZİ BAKIM; • 1950 lerde başlayan ve günümüzde de geçerliliğini sürdüren bakım yöntemi arızi bakımdır. • Bu dönemde makine ekipman ancak arıza yaptığı zaman bakıma alınmaktadır. • Arızanın ne zaman oluşacağı belirsiz olduğundan , bu tür arıza duruşları üretim planlarında önemli durma ve gecikmelere neden olur. • “ Bozulmadıkça tamir etme ” bu dönemi simgeleyen bir ifadedir. TPM’IN GELİŞİMİ - II 12 I I . DÖNEM: ÖNLEYİCİ VE DÜZELTİCİ BAKIM ; • 1950’lerden itibaren işletmelerde önleyici bakım uygulamasına geçilmiştir. • Önleyici bakım zaman planlı bir bakım yöntemidir. Bu sistemde önceden belirlenmiş noktalar periyodik olarak kontrol edilir. • Değiştirilmesi gereken parçalar değiştirilir , yağlama , temizleme, ayar yapma gibi işlemler gerçekleştirilir. • Bu sistemde esas olan makinenin mevcut üretim durumunu koruması ve çalışmasını sürdürmesidir. Arızanın giderilmesi gibi, • Ekipmanı arızalardan korumak için gerçekleştirilen önleyici ve düzeltici bakım yöntemi 1960’larda yerini üretken bakıma bıraktı. 4 TPM’IN GELİŞİMİ - IV 13 III . DÖNEM: ÜRETKEN BAKIM; • Üretken bakım önleyici bakıma ilave olarak iyileşme kavramını da içermektedir . • Önleyici bakımdaki mevcudu koruma anlayışı bu yöntemde iyileşme ve gelişme kavramları ile desteklenir. • Mevcut makinelerdeki bakım duruşlarının nedenleri incelenerek, makinelerde arızaya sebebiyet vermeyecek iyileştirmeler yapılır . • Makineler arızaya yol açmayacak şekilde tasarlanır, üretilir. • Üretken bakım sisteminde ana hedef; bakım için duruşların sıfıra indirilmesidir . Bakım yönetiminden beklenenler 14 Yeni nesil BAKIM YÖNETİMİ’nden Beklentiler ; • Bilgisayarın hayatımıza girmesiyle, makine teknolojileri değişerek kompleks hale gelmiş mekatronik, otomasyon ve robotik sistemler ile üretim hızlanmıştır. • Bir otomobildeki, tezgah ve makinelerdeki arıza, yazılım programıyla tesbit edilmekte, Poka - Yoke uyarı (sesli - ışıklı) sistemleri ile önlemeye dönük gelişmelerin dönemidir. • CNC tezgahlarının çalışmasını kolaylaştıran (otomatik ilerleme hızı vb ) yazılımlar, bu yazılımlarla entegre çalışan döner tablo vb teçhizat, otomasyon sistemleri, operatörlerin işlerini kolaylaştırmıştır. • 1980 - 2000’li yıllar, teknolojik değişimin başladığı, klasik operatör döneminin sona erdiği, CAD, CAM bilen, yazılımlarıyla iç - içe yetişmiş, uyarı mesajlarını anlayacak kadar yabancı dil bilgisi olan yeni nesil (diğer adıyla düğmeci) operatör dönemidir. 2010’larda BY - Bakım Yönetimi 15 • 2000’li yıllardan sonra Arıza giderme ise, tezgahlar pahalı olduğu için, dış servis firması desteği ve yıllık sözleşmeler ile sürdürülmektedir. Bu servisler iç müdahaleye, ‘ garanti biter ’ diyerek izin vermemektedir . • Firmaların çoğu, yeni teknolojileri kullanmak için geçiş dönemi yaşamakta, tezgahların yarısı konvansiyonel yarısı CNC türü tezgahlarla koordineli çalışılmaktadır. BY’de yeni yazılım ve modellerin oluşturulması gereken, yeni döneme geçiş öncesindeyiz. • BY uygulamaları, konvansiyonel tezgah ve makineler için uygun olmasına rağmen son teknolojik makine ve otomotivlerde yeni trendlere geçişte , BY; yeni teknolojik yapıda uygulanabilecektir. Bu yeni trendler; Güvenlik (makine ve kullanıcısının kılına dokunmayan sistemler geliştirilip uygulanacak, bakım uyarıları ve parça değişim sürelerini hatırlatan sist . vb ) Yakıt ve enerji ekonomisi ( Hybrid , güneş, rüzgar, ses enerjileri) Sezgisellik (sensörlü park, durma, mesafe ayarı, fardan koruma, tehlike algılama, yabancı cisim yaklaşmasın da uyarı vb ) Ortak parça ekonomisi (Tüm modellerde tek tip motor ve parça kullanma, CNC ‘ lerde ortak yazılımlar, parçalar vb , ) İletişimli sistemlerin devreye girmesi (GPS, uydu takip sistemleri, navigasyon , güzergah için önceden yol bilgisi, makinelerin monitörden arıza yeri ve parça ömür bildirimleri, servise ve güvenlik bildirme vb ) Bakım ve Onarımdan Ekipmanın Beklentileri 16 I. Nesil (1950~1960’lı yıllar) *Bozulduğunda tamir et II. Nesil (1960~1990’li yıllar) *Ekipmanda uzun ömür *Ekipman verimliliği ve performans artışı *Düşük maliyet III. Nesil (1990~201..’lu yıllar) *Ekipmanda uzun ömür *Ekipman verimliliği ve performans artışı *Daha düşük maliyet *Artan güvenlik *Artan kalite *Çevre korumaya odaklılık *İSG
OEE Hesaplamaları OEE ve çarpanlarının hesabında şu formüller kullanılmaktadır. OEE = NÇO x PO x KO OEE : Overall Equipment Effectiveness NÇO : Net Çalışma Oranı (Availability rate) PO : Performans Oranı (Performance rate) KO : Kalite Oranı (Quality rate) Net Çalışma Oranı; üretim için kullanılan net zamanın, işletme saatine oranıyla hesaplanmaktadır. Net Çalışma Oranı = Net Çalışma saati / İşletme Saati Performans Oranı; tesisin kapasite kullanım etkinliğini, üretim hızını, küçük duruşları ve üretim düşüşüne sebep olan faktörleri gösterir. Performans Oranı = Fiili Üretim / Optimum Kapasite Performans oranı eşitliğinde; fiili üretim olarak, hesap yapılan zaman dilimi içerisinde yapılan fiili üretim miktarıdır. 60 Optimum kapasite değeri ise, Maksimum üretim > Tesisin dizayn kapasitesi ise, payda maksimum üretim Maksimum üretim < Tesisin dizayn kapasitesi ise, payda dizayn kapasitesi olarak alınır. Kalite Oranı prosese hâkimiyeti ve kaliteyi bir defada elde edebilme yeteneğini gösterir. Kalite kusuru olmayan ürün miktarının toplam üretim miktarına oranı veya müşteri ile belirlenen kalite kriterlerine uygunluk oranı olarak tanımlanır. Kalite Oranı = Kaliteli Üretim Miktarı / Toplam Üretim Miktarı [Yanmaz ve Çayır, 2005] Şekil 2.11: OEE [Güven, 2006] 1)Arıza Kayıpları 2)Kurma ve Ayar Kayıpları 3)Boş Kalma ve Kısa Süreli Duruş Kayıpları 4)Azaltılmış Hız Kayıpları 5)Kalite Kusurları ve Yeniden İşleme Gereği 6)Başlangıç Kayıpları Net Çalışma Performans Kalite Toplam Ekipman Etkinliği (OEE) 3.2. Koruyucu Bakım Uygulamaları Toplam Verimli Bakım anlayışı, önemli bir çok faaliyetin bir arada olması, birbirini tamamlaması ve desteklemesi odaklı bir anlayıştır. TPM’in başarılı olması bu faaliyetlerin etkin bir biçimde sürdürülmesiyle mümkündür. Bahsedilen Toplam Verimli Bakımın işletmede uygulanan temel faaliyetleri arasında Koruyucu ve Kestirimci bakımda vardır. Koruyucu bakım uygulamalarına geçmeden önce işletmede asıl amacın hiç kuşkusuz kaliteli ve talepleri karşılayacak miktarda çimento üretmek olduğunu belirtmek gerekir. Bu yönde yapılan bakım planlaması uygulamalarında doğru yönde yol alınmalı ve bakım amacı iyi belirlenmelidir. Makineleri hiç arıza yapmayan ve ilk kuruldukları gündeki gibi çalışan bir fabrika temel amaçtır. TPM’in gereği olarak teknik eğitimlerle bakım personelini uzmanlaştırmak ve hedefe ulaşmak için otonom bakım faaliyetlerine destek verilmelidir. Yönetim, çok temel olarak arıza sürelerini gelecek yıllarda daha az süreye indirilmesiyle duruş sürelerinin kısaltılmasını hedeflemektedir. Örnek olarak Tablo 3.1 Arıza Süresi (Saat) Fabrikada ki tüm ekipmanları çalışır vaziyette muhafaza etmek ve sürpriz arızaları önlemek için uygulanan koruyucu bakım sisteminde yapılan temel belli başlı faaliyetler aşağıdaki gibidir. • Yağlama işlemleri • Temizleme işlemleri • Muayeneler durum muayenesi (vizitler) • Kalibrasyon, ayar • Programlı onarımlar • Programlı revizyonlar • Programlı parça değişimleri vb. Koruyucu bakım çalışması için ekipman bazlı koruyucu bakım çalışması başlatılmıştır. İlk iş olarak ekipmanların takibini kolaylaştırmak ve ortak bir dil kullanmak adına kodlama işlemi yapılmıştır. Ekipmanların teknik bilgileri katalog veya ekipman üzerinden alınarak kullanılan koruyucu bakım sistemine kaydedilmiştir. Şekil 3.1: Ekipman görüntüleme ekranı 65 Şekil 3.2: Ekipman teknik doneleri ekranı Koruyucu bakım (KB) tekrar nitelikli bir iş olduğu için bakım sürelerinin standartlaştırılması gerekmektedir. Bunu için geçmiş kayıtlardan yararlanılabilir yada ekipmana ait imalatçı firma talimatlarından faydalanılır. Süreler için 52 haftalık bir iş gücü yükleme diyagramı kullanılır. Tespit edilen periyotlar iş programı üzerine işlenir. İşletmede yıllık planlar genellikle Vizit, Duruş, Revizyon şeklinde olmaktadır. Periyotları ise; 1G, 1H, 2H, 1A, 3A, 1Y, vb. gibi olmaktadır. G: Gün, H:Hafta, A: Ay, Y:Yıl 66 Üniteler, vizitörler tarafından vizit programına göre gezilir ve gerekli kontroller yapılır. Duruş esnasında yapılacak olan standart işlere ek bir aksaklık görürler ise, bu durumu acil iş emri şeklinde belirtirler ve tüm iş emirlerini ünitenin duruş gününden bir gün önce koruyucu bakım sisteminden çıktı alarak ilgili sorumlu ünitelere verirler. İş emirleri işlerin bitiminden sonra KB geri döner ve yapılan işler ve önemli parça değişimleri ve bakımlar ekipman siciline kayıt edilir ve daha sonraki yıllar için bilgi amaçlı olarak saklanır. Kullanılan iş emirleri; • Planlı Bakım İş Emirleri • Acil Bakım İş Emirleri • İlk Duruş Bakım İş Emirleri • Revizyon Bakım İş Emirleri Şekil 3.3: İş Emri (Sipariş) örneği 67 3.3. Kestirimci Bakım Uygulamaları Bilindiği gibi çimento endüstrisinde duruş maliyeti en yüksek ünite Döner Fırın dır. Döner Fırın ekipmanlarını zaman bazında periyodik olarak duruşa alıp, bakım yapmak pek mümkün olmamaktadır. Ancak tek kaçınılmaz arıza olan tuğla dökme hadiselerinde veya bağlı olduğu ünitelerin duruş yapmasıyla bakım için geniş ve yeterli zaman bulunabilir. Bu nedenle tüm fabrika genelinde ve özellikle döner fırın ünitesi ekipmanlarında durum takip veya kestirimci bakım önem kazanır. Bu metot, daha önce de bahsedildiği gibi makine ve teçhizatın sürekli gözlenmesi ve işlem görme şartlarının ve bunların zamanla gelişiminin analiz edilmesini içerir. Kestirimci bakım makine sağlığının izlendiği bir süreçtir ve kestirimci bakımın temelinde ölçme vardır. Sektörde en yaygın kullanılan takip sistemlerinin başında titreşim analizi gelmektedir. İşletmelerde yaygın olarak bu analizlerden yararlanır ve ekipman performansı takip edilir. 1. BAKIM 1.1. Bakımın Tanımı Bakım; üretim süreçlerinin planlanan düzeyde devamını sağlamak için beklenmeyen arızaları ve muhtemel duruşları, mümkün olduğu kadar, önlemek veya kontrol altına alabilmek amacıyla tesis, makine veya teçhizatın kabul edilebilir bir standart dahilinde idamesini sağlamak için yapılan işlem ve faaliyetleri kapsar. Bu tanımdan anlaşılacağı gibi bakım; işletmenin ömrü boyunca yapılan temizlik, muayene – izleme, ayarlar, parça değişimi, onarım, yenileme, korozyondan korunma, v.b. işlemleri kapsamaktadır. [Kocaalan, 2007] 1.2. Bakımın Tarihçesi Bakımın tarihçesi, 1950’li yıllarda “Arıza Bakımı” kavramı ile başlayıp, sonraki yıllarda koruyucu bakım, verimli bakım yaklaşımları ile devam etmiştir. Koruyucu bakımın ortaya çıkmasından önce şirketler, ekipmanın arızalanmasından sonra arızanın giderilmesi için arızi bakım yöntemini uygulamışlardır. Daha sonra Japon firmaları, Amerikalıların uyguladığı koruyucu bakım kavramını benimseyerek ekipman arızalarını önemli sayılabilecek ölçüde düşürmüşlerdir. İleriki yıllarda koruyucu bakım yaklaşımı da modern dünya sanayisinde ortaya çıkan yeni talepleri karşılayabilmek üzere değişim göstermiştir. Bu değişimlerden biri, koruyucu bakımın bir parçası olarak yapılan ve ekipmanı ilk durumuna getirici rol oynayan onarım tipinin de ötesinde bir yere sahip olan düzeltici bakım ( CM: Corrective Maintenance ) kavramı ile birlikte meydana gelmiştir. Düzeltici bakım, aynı arızanın ilerde tekrar meydana gelme ihtimalini düşüren, onarımları özendirici rol oynayan bir yöntemdir. Diğer bir değişim de; bakımı 2 daha kolay, daha iyi bir ekipman imal edebilme amacına yönelik bir çaba içinde tasarım aşamasını da bünyesine dahil etmiş olan bakım koruması (MP:Maintenance Preventive) kavramı ile birlikte meydana gelmiştir. Son olarak; PM(Productive Maintenance), CM, ve MP yaklaşımları bir araya getirilerek PM adı ile bilinen, fakat bu defa verimli bakım anlamına gelen yeni bir yaklaşım tipine dönüştürülmüştür. 1960’lı yılarda A.B.D. de kompleks makine ve cihazların güvenirliği ile ilgili yapılan çalışmaların sonucu olarak, havacılık endüstri’sinde “Güvenirlik Merkezli Bakım” (RCM: Reliability Centered Maintenance) stratejisinin temelleri atıldı. Başlangıçta sadece havacılık endüstrisinde kullanılan RCM, zamanla güvenliğin ön planda olduğu nükleer santraller, petrokimya tesisleri, boru hatları gibi endüstriyel alanlarda da kullanılmaya başlamıştır. Günümüzde RCM’nin kullanım alanı hızla genişlemektedir. RCM, makine durumuna bağlı bakım (Kestirimci Bakım), çalışma zamanına bağlı periyodik bakım ve arıza sonrasında yapılan bakım stratejilerinin optimum birleşimini araştırır ve uygular. 1970’li yıllarda Japonya’da RCM den farklı, başlangıçta ağırlıklı olarak otomotiv endüstrisinde kullanılan yeni bir bakım stratejisi oluşmaya başlamıştır. 1971 yılında J.I.P.M. (Japan Institute of Plant Maintenance) kalite ve verimliliğin üst sınırlarını zorlayan bu metoda “Toplam Verimli Bakım” (TPM: Total Productive Maintenance) adını vermiştir. [Zafer vd., 2003] 1.3. Bakım Metotları Günümüzün modern endüstri yapısı yüksek verimli makine ve makinelerden oluşan tesisleri gerektirmektedir. Beklenmedik arızaların oluşması, üretim planını aksatmakta ve büyük finansal kayıplara yol açarak maliyet artmasına neden olmaktadır. Bir tesisin düzenli ve sürekli çalışabilmesi, karlılığı, bakım ekibinin çalışma sistemine, randımanı ve tecrübelerine bağlıdır. Makinelerin planlı, sistematik bir şekilde bakımı ve kontrolü, üretim maliyetlerini azaltmakta büyük rol oynamaktadır. Yakın geçmişte kullanılan alışılmış bakım yöntemleri, arıza olduğu zaman yapılan bakım, periyodik koruyucu bakım, kestirimci bakım olarak toplam üç şekilde olmaktadır. 3 Tablo 1.1. Bakım politikası yaklaşımları [Güven, 2006] BAKIM YÖNETİMİ ELDE EDİLEN SONUÇ-DURUM DÜZELTİCİ BAKIM 1- DÜZELTİCİ (ARIZİ) BAKIM • Kısa dönemde ÜRETİCİYİ tatmin eder • Büyük arıza duruşları olabilir * DÜŞÜK KULLANILABİLİRLİK * YÜKSEK BAKIM GİDERLERİ BAKIM Bölümü ÜRETİM’in emrindedir: Gelen Talebi Karşılar KORUYUCU BAKIM 2- PERİYODİK BAKIM • İŞLETME’nin daha DÜZENLİ çalışmasına imkan sağlar. • Arıza Duruşları daha az olur ve Toplam Bakım duruşları azalır. * DAHA İYİ KULANILABİLİRLİK * DAHA AZ BAKIM GİDERLERİ BAKIM – ÜRETİM Bölümleri Yetkileri Dengelenmelidir. 3- Durum Kontrolüne Dayalı GEREĞİNDE BAKIM • İŞLETME’nin EKONOMİK olarak Çalıştırılmasına imkan verir. *OPTİMUM KULLANILABİLİRLİK * DÜŞÜK BAKIM GİDERLERİ BAKIMIN ÖNLENMESİ 4- BAKIM EKONOMİSİ BAKIM İHTİYACININ AZALMASI veya ÖNLENMESİ • Arıza kaynaklarının Islahı • Dizayn Geliştirilmesi • Malzeme Kalitesinin Geliştirilmesi • Personel Eğitimi: - Tasarım + Üretim + Bakım * YÜKSEK KULLANILABİRLİK (Daha fazla Üretim) * DÜŞÜK ÜRETİM MALİYETİ * GÜVENLİ ÇALIŞMA * YÜKSEK VERİMLİLİK 4 1.3.1. Düzeltici (Arızi) Bakım Dünya genelinde halen en yaygın olarak kullanılan bakım onarım metodu olarak görünse de, gelişen şartlara uyum sağlamanın gerekliliğini fark eden ve bakım yönetim sistemlerini kurmaya başlayan işletmelerin hızla terk ettiği bu metodun temel avantajları, daha az bakım personeli gerektirmesi ve görünen maliyetinin düşük olmasıdır. Bunun yanında bakım onarım personelinin verimsiz kullanılması, tezgâhın bozulması sonucunda başka bir arızanın ortaya çıkma olasılığı, parça değişimi ve/veya tamiri maliyeti, çoğunlukla fazla mesai yapılması gereği ile ortaya çıkan fazladan işçilik ücreti ve beklenmedik zamanlarda meydana gelen arızalar sebebi ile oluşan plansız duruşlar sonucu artan maliyetler gibi dezavantajları vardır. Yinede kritik olmayan, ucuz ve/veya bozulması halinde tamir edilene kadar üretimi çok fazla etkilemeyecek ekipmanlar için en uygun bakım metodu olarak kullanılabilir. [Denli ve Zeren, 2007] 1.3.2. Periyodik Koruyucu Bakım Bu bakım yöntemi genelde bugün endüstride en çok kullanılan bakım yöntemidir. Bu bakım yönteminde, bakım ekibinin deneyimi ve makinelerin geçmişteki performans ve çalışma şartları göz önünde bulundurularak, makinenin hangi zaman aralıklarında durdurularak bakıma alınacağı belirlenmiştir. Aynı şekilde, denetime dayalı olarak bakıma alınan makinede hangi parçaların değiştirileceği belirlenir ve bu parçalar stokta hazır bulundurulur. Arıza meydana gelme şartı aranmaksızın muayene, yağlama, ayarlama, revizyon ile makinelerin kullanılabilirlik süresi artırılmaya çalışılır. Amaç, arızaların ve hatalı üretimin önlenmesidir. Herhangi bir ekipmanın bakım zamanlarını ve sıklığını belirlerken, mevcut teknik kılavuzlarında verilen süreler ve uygulamalar sonucu elde edilen tecrübelerden 5 faydalanılır. Koruyucu bakımın başarılı olabilmesi için öncelikle öngörülen koruyucu bakım düzeyinin mevcut ( veya öngörülen ) işgücü ve donanım kapasitesine uygun olması gerekir. Koruyucu bakım faaliyetlerine ilişkin öncelik derecelerinin de gerçekçi olmaları önemlidir. Zira programda bir aksama olması halinde, hangi faaliyetin geciktirileceğine bu önceliklere göre karar verilir. [Güven, 2006] 1.3.3. Kestirimci Bakım Kestirimci Bakım “Ekipmanların fiziksel parametrelerinin (vibrasyon, sıcaklık, makine motorlarının çektiği amperlerdeki artışlar vb.) trendlerinin ölçülmesi, bilinen mühendislik limitleriyle karşılaştırılması, sonuçların analizi, yorumlanması ve arızalara yol açabilecek sorunların ekonomik biçimde etkisiz kılınması ve düzeltilmesi şeklindeki çabalar bütünü” olarak tanımlanır. Bilindiği gibi arıza giderici bakım, yada yalın ifadeyle onarım anlayışı arıza oluştuktan, olumsuz sonuç doğup zarar yaşandıktan sonra müdahale etmeyi öngörmektedir ve geç kalınmış olduğu için de günümüzde kabul görmemektedir. Periyodik bakım ise belirli zaman aralıklarıyla ekipmanı muayene etmek ve elde edilen bulgulara göre bakım işleri gerçekleştirmek olduğundan oldukça büyük kaynak gerektirmekte ve her zaman doğru müdahale zamanında gerçekleştirilememektedir. Kestirimci Bakım mantığı ise her arızanın en az bir habercisi olduğu varsayımına dayanmaktadır. Dolayısıyla tüm ekipmanı muayene etmek yerine, haberci olarak ifade ettiğimiz belirtileri izlemek arıza odaklı bir çalışma sistemini getireceğinden hem daha az kaynak gerektirmekte, hem de bakım çalışmalarının etkinlik ölçüsü olan istenmeyen arızaların sıfır olması şeklindeki amacı erişilebilir kılmaktadır. Kestirimci bakım, titreşim, sıcaklık, basınç, gerilim veya direnç gibi fiziksel parametrelerin ölçülebildiği tüm ekipmanların sorunlarının önlenmesinde kullanılabilir. Ekipmanların bu değerlerinin ölçülmesi tek başına yeterli olmaz. Ölçümlerin yorumlanabilmesi için mihenk taşlarının, yani kriterlerin bulunması gerekir. Kriterler Kestirimci Bakım terminolojisi içinde mühendislik limiti olarak alınırlar. Tüm fiziksel parametrelere 6 ilişkin genel mühendislik limitleri bulunmasına karşın her ekipmanın özgün koşulları nedeniyle bunların firma içinde kullanılacak şekilde ayarlanması gerekir. Aynı zamanda erken uyarı anlamına da gelen bu limit değerler arıza oluşuncaya kadar sorun üzerinde düşünme ve en uygun önlemin alınması için ne kadar zaman bulunduğunu belirleyici etmen olmaktadır. [Güven, 2006] Günümüz işletmeleri üretim sisteminin aksamadan çalışmasını sürdürmek için, bakımı belirli bir plan çerçevesinde yürütmek ve beklenmedik arızaları minimum düzeyde tutmak, kısaca işletmenin güvenirlik derecesini arttırmak zorundadır. Şirketler, dünya çapında başarı, müşteri memnuniyeti, maliyette rekabet edebilme gücü, Pazar payının arttırılması gibi iş hedeflerini göz önüne almak durumundadırlar. İşletmelerde uygulanan bakım türlerinin gelişimi düzeltici bakım, önleyici bakım, iyileştirme-geliştirme amaçlı bakım prensipleriyle gerçekleşmiştir. İyileştirmegeliştirme amaçlı bakım makinenin tüm ekipmanın orijinali üzerinde tasarımı ile ilgili değişikliklere kadar giden bakım faaliyetleridir. Bugün, işletmelerde uygulanan modern yönetim teknikleri müşteri isteklerini baz almaktadır. Müşterilerin ürün üzerindeki beklentisi sürekli artmakta olduğundan bu durum işletmelerin üretim sistemlerinin giderek karmaşık bir hal almasını sağlamaktadır. Üretim sistemlerinin giderek karmaşıklaşması, belirli bir verimlilik standardının korunmasını zorlaştıran etmenler arasındadır. Toplam verimli bakım hızla uluslararası kabul gören bir sistem haline gelmektedir. Amerika ve Avrupa ülkelerinde geniş bir şekilde uygulanmaktadır. ABD’de Ford, Harris, P&G, Kodak, Texas Inst., İngiltere’de Unilever, Nec, Fransa’da MBK, Renault, Ford, Almanya’da Volswagen, İspanya’da Fagor, Belçika’da Volvo, İtalya’da Fiat, Pirelli, Elcat firmaları kullanmaktadır. TPM ülkemizde de 1990’lı yılların başlarında kabul görmüş başta Pirelli, Brisa, Kordsa, Tofaş, Netaş, Profilo, Eti Gıda Sanayi, Arçelik ve Beko olmak üzere birçok firmada uygulanmaya başlanmıştır. Japonya’nın önde gelen kuruluşu olan JIMP’ın tanıtım ve desteği ile TPM’yi uygulayan şirketlerin sayısı giderek artmaktadır. [Zafer vd., 2003] 7 2. TOPLAM VERİMLİ BAKIM 2.1. TPM Tanımı Toplam verimli bakım en genel anlamda “tüm çalışanların katılımının öngörüldüğü, küçük grup faaliyetleri aracılığı ile gerçekleşen verimli bakım” olarak tanımlanabilir. Toplam verimli bakım, üretim faaliyetleri içinde çalışanların tamamının katılımını gerektiren, operatörlere üzerinde çalıştıkları makine veya ekipmanın otonom bakım sorumluluğunu da getiren, arızaları önleyen ve ekipman etkinliğini en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen bir yaklaşımdır. 1971 yılında, Japonya’da, Japon Fabrika Bakım Enstitüsü (JIMP) tarafından geliştirilen, Toplam Verimli Bakım, Toplam Kalite Yönetimi kavramından sıfır üretim hatası düşüncesini alıp bunu, hedefin sıfır arıza ve minimum üretim kayıplarına sahip olmak olduğu anlayışıyla ekipmanlara uygulayan bir kavramdır. Toplam Verimli Bakımdaki “toplam” kelimesi ise şu üç anlamı ifade eder: Toplam Etkinlik: TPM’in ekonomik etkinliği ve karlılığı sağladığını ifade eder. Toplam Bakım Sistemi: TPM’in önleyici bakımı, bakım geliştirilebilirliğini ve koruyucu bakım içerdiğini ifade eder. Toplam Katılım: Özellikle operatörlerin otonom bakım faaliyetleri ile önem kazanan küçük grup aktiviteleriyle tüm çalışanların katılımı hedeflenmiştir. Operatörlere sorumluluk vererek takım çalışmasını gerçekleştirmek esastır. 8 2.2. TPM Hedefleri TPM sisteminin hedeflerini ise şu şekilde sıralayabiliriz. • Ekipman verimliliğinin arttırılması • Ürün kalitesinin arttırılması • Hataların azaltılması (Sıfır hata) • Kayıpların azaltılması (sıfır kayıp) • Iskartanın azaltılması (sıfır ıskarta) • Stokların azaltılması (Sıfır stok) • İş kazalarının azaltılması • Bakım kalitesinin arttırılması • Grup çalışmalarının arttırılması • İyileştirme fikirlerinin arttırılması • Kültür değişiminin sağlanması • Teknik eğitimin arttırılması [Yenen ve Görener, 2007] 2.3. Toplam Verimli Bakımın Tarihsel Gelişimi II. Dünya savaşından sonra, Japon endüstri firmaları yönetim, imalat teknikleri ve becerilerini ABD’den ithal etmişler ve bir takım değişikliklerden sonra kendi sistemlerinde uygulamışlardır. Sonraki yıllarda Japon ürünleri üstün kalitesiyle, tüm dünyada yayılmaya başlamış ve tüm gözler Japon yönetim teknikleri üzerinde odaklaşmıştır. Ekipman bakımı alanında da aynı durum görülmektedir. Japonlar yaklaşık elli yıl önce Amerikan tarzı verimli bakımı kendi ülkelerine ithal etmiş ve Japon endüstriyel ortamına uyacak şekilde irdeleyerek zenginleştirmişlerdir. 9 1950’li yıllarda başlayan “Arıza Bakımı” faaliyetlerinde tesis ve makinelerde oluşan arızalarda bakım elemanları çağırılıyordu. Takip eden yıllarda ortaya konulan “Koruyucu Bakım”, “Verimli Bakım”, 1970’li yıllarda Japonya’da “Toplam Verimli Bakım” kapsamında değerlendirilmeye başlandı. 1971 yılında J.I.P.E. (Japanese Institute of Plant Engineers) bu kalite ve verimliliğin üst sınırlarını zorlayan metodolojiye “TOPLAM VERİMLİ BAKIM” adını koydu. Başlangıçta, TPM oldukça küçük sayıda işletmeye uygulanmış fakat kayda değer bir başarı gösterememiştir. Bu dönemde Japon imalatçılar, petrol krizinin neden olduğu ağır ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Bundan dolayı, imalatçılar pazarda ayakta kalabilmek için, etkili önlemlerin, ciddi arayışların içine girmişlerdir. 1970’li yılların sonunda CHUO SPRING işletmesinde, adım adım küçük grup çalışmaları başlamıştı. 1981’de TOKAI RUBBER işletmelerinde operatörlerin düzenli bakım sistemini uygulaması için, prototip “7 Adım Programı” geliştirilmiş ve önemli yararlar elde edilmiştir. Bunu izleyen yıllarda TPM sistemini uygulayan işletmeler yıldan yıla artmaya başlamıştır. Çünkü bu sistemin gerçekten mevcut işletmelerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesinin sağlanmasında, çalışanların bilgi ve becerilerinin arttırılmasında önemli rol oynadığı anlaşılmıştır. TPM kavramları, işletmelerde yarattığı bilgi birikimi ile de devamlı olarak gelişmektedir. Tablo 2.1’de TPM’nin Japonya’daki gelişimi görülmektedir. 10 Tablo 2.1: Japonya’da TPM’in gelişimi [Güven, 2006] 1950 1960 1970 Bakım Sistemi • Önleyici Bakım • Bakım fonksiyonları kurulmaya başlandı. • Verimli Bakım • Güvenilirlik, tezgah tasarımında ekonomi ve verimliliğin önemi anlaşılmaya başlandı. • Toplam Verimli Bakım • Bütün çalışanların katılımı ile verimlilik ve insana saygı temeli üzerine oturmuş detaylı bakım sistemi. Teoriler • 1952 Koruyucu Bakım • 1953 Verimli Bakım • Düzeltici Bakım • 1960 Önleyici Bakım • 1962 Güvenilirlik Mühendisliği • 1962 Bakım Kolaylaştırıcı Mühendislik • Davranış Bilimleri • Yaratıcılık • Performans Analizi • Sistem Mühendisliği • Ekoloji • Lojistik Ana Olaylar 1951 PM yaklaşımını takip eden ilk Japon firması (La Toa Nenrya Kopgyo) 1953 20 firma PM ile ilgilenip araştırma yapmaya başladı. 1958 George Smith Verimli Bakım (PM) konusu için Japonya’ya gitti. 1960 Bakım konulu ilk konferans. 1962 Japanese Productivity Association bakım konusunda araştırma yapması için görevlendirildi. 1963 Japonya Londra’daki Uluslar arası tesis bakım konferansına katıldı. 1964 Japonya ilk Verimli Bakım (PM) ödülünü aldı. 1965 Japonya New York’daki tesis bakım konferansına katıldı. 1969 Japanese Institute of Plant Engineers kuruldu. 1970 Uluslar arası tesis bakım konferansı Japonya’da düzenlendi. 1970 Japonya Los Angeles’daki Uluslar arası tesis bakım konferansına katıldı. 1973 Düzeltici Bakım konusunda bir sempozyum düzenlendi. 1973 Japonya İngiltere’de düzenlenen Teknoloji konferansına katıldı. 1974 Avrupa Bakım Konferansına katılım. 1976 Avrupa Bakım Konferansına katılım. 1978 Avrupa Bakım Konferansına katılım. 1980 Avrupa Bakım Konferansına katılım. 11 2.4. Toplam Verimli Bakımın Oluşumu Japon üretim işletmeleri diğer çalışmalara göre çok önceden “Önleyici Bakım” (PM: Preventive Maintenance) çalışmalarına başlamışlardır. Çünkü, üretim çıktısı, miktarı, kalitesi, güvenirliği ve çevresi hemen hemen tamamen araç ve gereçlerin durumuna bağlıdır. Japonlar tarafından geliştirilen önleyici ve verimli bakım çalışmaları, ürün kalitesi ve verimliliğin geliştirilmesinde çok önemli bir rol oynamıştır. Üretim işletmeleri önleyici ve verimli bakım üzerinde yoğunlaşırken, montaj işletmeleri işçi yoğunluğunu azaltmak için daha çok yeni ekipmanlara yatırım yapmayı yeğlemişlerdir. Bu endüstrilerde kullanılan ekipmanlar da otomasyon sürekli arttı ve Japonya günümüz endüstri robotları kullanımında dünya lideri oldu. Teknoloji ve otomasyonun artışı, tam zamanında üretim ile birleşince etkin ekipman kullanımı verimlilik artışında en önemli unsur oldu ve montaj sanayisinde bakım yönetimine olan ilgi arttı. Bu da tamamen bir Japon yaklaşımı olan Toplam Verimli Bakımın (TPM) doğmasına sebep oldu. TPM kavramını ilk defa dile getiren ve Japonya’da bunu tanıtan kişi Seiichi Nakajima’dır. Nakajima 1950 yılında Amerikan Önleyici Bakım uygulamaları konusunda çalışmaya başlıyor ve 1962’de ilk defa Amerika’yı ziyaret ediyor. Bundan sonra her yıl Amerikalı ve Avrupalı imalatçıları ziyaret ederek, onların üretim faaliyetlerini gözlemliyor ve Önleyici Bakım sistemleri hakkında bilgi topluyor. TPM fikrini ilk defa dile getiren Nakajima “TPM; işletmenin yapması gereken üretimi niçin yapamadığının incelenmesi ve buna neden olan hataların ortadan kaldırılmasıdır” der. TPM’ye göre bakım; hatalı cihazı “git ve tamir et” anlayışı değil, üretim sistemleri mükemmelliğini, Toplam Ekipman Verimliliği (OEE: Overal Equipment Effectiveness) adıyla ölçüp, ona değer katan süreçler, çalışanlar, makine ve cihazlar yoluyla geliştirmek ve iyileştirmektir. TPM, işletme yönetiminde yeni bir anlayış olup Verimli Bakım ile Toplam Kalite Kontrol yaklaşımlarını, çalışanların katılımını ve üst yönetimin tam desteğini gerektirir. “Topyekün katılım ile yapılan verimli bakım” olarak 12 da adlandırılır. TPM’yi diğerlerinden ayıran en önemli özellik, operatörler tarafından yapılan otonom bakımdır. TPM bunu, doğru bilgi toplama, analiz ve problem çözümünde üretim (süreç)-bakım (mühendisler) eşdeğer ortaklığıyla sağlar. Deneylerle elde edilen iyi sonuçlar standartlaştırılıp haberleştirilir. Böylece başarılardan, hem herkesin haberi olur, hem de onları herkes kullanabilir. Çalışma araçları, görsel yönetim, problem çözme teknikleri ve sürekli iyileştirme anlayışıdır. TPM, Toplam Kalite Yönetimi (TKY)’nin bir uygulamasıdır. Toplam kalite, yöntemler üzerinde sürekli iyileştirmeyi, üretim değerleri üzerinde TPM’i ve malzeme üzerinde anında üretim tekniklerini (tam zamanında üretim) uygular. Tabii ki, bütün bu işlerde esas rol doğal olarak kişiye düşmektedir. TPM’in amacı iç ve dış müşterilerin memnuniyetini (tüm çalışanların katılımıyla) sağlamaktır. TPM’nin buzdağı benzetisinde, kolay ölçülebilen ve kâra etkisi az olan bileşenler (işçilik, bakım harcamaları vb.) buzdağının suyun dışında kalan görünen kısmıdır. Ne yazık ki, genel olarak bakım maliyetlerini azaltma denince çoğunlukla bu en kolay ulaşılabilen bölge akla gelir ve hemen kısıntılara gidilir. Halbuki bu bölge maliyet üzerine etkisi en az olan bileşenleri barındırır. Buna karşın buzdağının yıkıcı etkisi çok fazla olan 7/8’i görünmezdedir. Şekil 2.1 13 Şekil 2.1: TPM’in buzdağı benzetisi [Güven, 2006] 1971 yılında Nippon Danse Şirketi Japonya’da TPM’i ilk uygulayan ve tanıtan firma olmuştur ve bu TPM’in başlangıcı kabul edilir. [Güven, 2006] TPM uygulanması ile ödül kazanmış 200 şirketin kaydettiği ve JIPM tarafından yayınlanan sonuçlar şöyledir; • Üretim verimliliğinde artış 1.5 kat, • Arızalarda azalma 1/100-1/150, • Iskartalarda azalma %90, • İş kazalarında azalma %100, İŞÇİLİK Malzeme / Yedek Parça / Dış Servisler / Bakım Harcamaları KARLILIK ÜZERİNE ETKİSİ AZ ÖLÇÜMÜ KOLAY Geç Gönderme Esnek Olmama Kötü Görüntü Yeteneklerin Verimsiz Kullanımı Boşta Kalma ve Küçük Durmalar Düşük Hızda Çalışma Hazırlık ve Ayar Kayıpları Devre Dışı Kalma Bozuk Çıktı Başlangıç Kayıpları 14 • Bakım maliyetlerinde azalma %30, • Şikayetlerde azalma %75 - %100, • Stok seviyelerinde düşüş %50, • Çevre kirliliğinin azaltılması %100, • Çalışanların önerilerindeki artış 10 kat. [Güven, 2006] TPM’in temeli, operatörün makinesini sahiplenmesi, makinesinin farkına varması, makine, enerji, hammadde ve kendisi ile ürün, yani girdiler ile çıktılar arasında ilişkiyi kurması, makine ve enerji bilgilerini ön plana çıkararak bunları iş hayatına yansıtması şeklindedir. TPM’in temel amacı üretimde çalışana verilen değeri ön plana çıkararak kalite ve verimliliği maksimum değere ulaştırmaktır. TPM, üretim araçlarının sıfır hata ve sıfır kayıp ile üretir hale getirebilinmesiyle, kalite ve verimliliğin üst sınırlarının sürekli zorlandığı bir sistem olarak ürünlerin, firmalar arası artan rekabetin içinde, rekabet güçlerini devamlı geliştirebilmek amacıyla uygulanacak bir sistemdir. [Ateş, 2006] 2.5. Literatür Taraması Toplam Verimli Bakım konusunda yapılan çalışmalara bakıldığında özellikle son on yılda konu hakkında yapılan çalışma sayısının artmış olduğu görülmektedir. İmalat sektörü başta olmak üzere, farklı alanlarda da değişik ölçekte uygulamaları olan TPM anlayışı ile ilişkili, özellikle uygulamaların firmalara adaptasyonu ve getirileri konusunda çalışmalar mevcuttur. Miyake vd., imalat sistemlerinin gelişiminde tamamlayıcı uygulamalar olan tam zamanında üretim, toplam kalite kontrol ve toplam verimli bakım anlayışlarını ve ilişkilerini incelemişlerdir. TPM ödülünü alan firmalardan, otuz yedi adet kuruluşta hangi tür uygulamaların yapıldığını araştırmışlardır. [Miyake vd., 1995] 15 McAdam ve Duffner, toplam kalite programlarının uygulandığı şirketlerde, TPM uygulamalarının nasıl daha etkili gerçekleştirilebileceğine ilişkin incelemeler yapmışlardır. İmalat sektöründeki iki firmada anket ve uygulamalar yaparak toplam kalite yönetimi çalışmalarının ve toplam verimli bakım sisteminin birlikte yürütülmesinin etkilerini açıklamaya çalışmışlardır. Blanchard, imalat sektöründe toplam verimli bakım uygulamaları için bir yöntem geliştirerek, genel teçhizat verimliliğinde artış ve maliyetlerde düşme sağlamıştır. [McAdam ve Duffner, 1996, Blanchard, 1997] TPM sisteminin başarılı şekilde uygulanmasına ilişkin faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılan bir çalışmada Bamber vd., araştırmacılar İngiltere’deki KOBİ’lerdeki uygulamaları esas alarak, TPM geliştirme ve uygulama programları oluşturmuşlardır. McKone vd., farklı ülkelerdeki doksan yedi tesisteki TPM uygulamalarını baz alarak, TPM sisteminin kullanımı ve JIT, TQM ve çalışan katılımı (EI) kavramları ile ilişkilerini belirleyen bir ara yüz geliştirmişlerdir. [Bamber vd., 1999] Miyake ve Enkawa, yaptıkları çalışmada, toplam kalite kontrol ve toplam verimli bakım anlayışları arasındaki tamamlayıcı ilişkileri vurgulamışlardır. Bu anlayışların uygulandığı işletmelerde incelemeler yaparak, imalat stratejileri üzerindeki etkilerinden bahsetmişlerdir. Chand ve Shirvani, otomotiv sanayi tedarikçisi konumundaki hücresel üretim yapan bir firmada toplam verimli bakım çalışmalarının etkilerini incelemişlerdir. Genel ekipman verimliliğini ve altı büyük kayıptan kaynaklanan zararları tespit etmişlerdir. Tsang ve Chan, yüksek hassasiyete sahip makinelerin üretildiği Çin’deki bir fabrikada üç fazlı olarak gerçekleştirilen toplam verimli bakım uygulamalarını incelemişlerdir. Cua vd., toplam kalite yönetimi, toplam verimli bakım ve tam zamanında üretim uygulamaları arasındaki ilişkileri ve imalat performansı konusunu incelemişlerdir. Her üç anlayışın uygulanmasındaki araç ve teknikleri karşılaştırmışlar ve bütünleşik bir ara yüz oluşturmuşlardır. Diskriminant analizi ile bu anlayışlar arasındaki ilişkileri irdelemişlerdir. Ireland ve Dale, benzer yapıya sahip üç farklı işletmedeki TPM uygulamalarını inceleyerek, verimlilik ve maliyetler açısından değerlendirmeler yapmışlardır. [Miyake ve Enkawa, 1999, Chand ve Shirvani, 2000, Tsang ve Chan, 2000, Cua vd., 2001, Ireland ve Dale, 2001] 16 Kodali ve Chandra, TPM gerekliliklerini çok değişkenli karar verme tekniklerinden biri olan analitik hiyerarşi sürecini (AHP) kullanarak modellemişlerdir. Oluşturulan önceliklerin TPM kapsamındaki stratejik ve operasyonel uygulamalarda kullanılabileceğini belirtmişlerdir. McKone vd., yaptıkları çalışmada, toplam verimli bakım uygulamalarının imalat performansına etkilerini incelemişlerdir. TPM ve imalat performansı arasında yapısal eşitlik modeli bazlı bir yapı kurarak direkt ve dolaylı ilişkileri tam zamanında üretim kapsamında incelemişlerdir. Park ve Han, TPM’in uzun dönemdeki faydalarına ve kazandırdıklarına değinerek, toplam verimli bakımın rekabete etkisi konusunu incelemişler, ayrıca başarılı bir TPM uygulaması için ara yüz tasarlamışlardır. [Kodali ve Chandra, 2001, McKone vd., 2001, Park ve Han, 2001] Swanson, bakım stratejileri ve şirket performansı arasındaki ilişkilerin sonuçlarını incelediği çalışmasında, fabrika yöneticileri ve bakım yöneticileri ile kapsamlı bir anket çalışması gerçekleştirmiş, proaktif ve agresif bakım stratejileri ile performans arasındaki ilişkiyi faktör analizi kullanarak irdelemiştir. Wang ve Lee, sürekli gelişme için toplam verimli bakımın stratejik bir silah olduğunu vurguladıkları çalışmalarında, TPM uygulaması için doğrusal olmayan bir regresyon modeli geliştirmişler ve bu modeli performans ölçümü için uygun zamanların belirlenmesi için kullanmışlardır. [Swanson, 2001, Wang ve Lee, 2001] Vanderwall ve Lynn, yaptıkları çalışmada, Güney Afrika’daki bir selüloz ve kağıt fabrikasında toplam verimli bakım uygulamalarını gerçekleştirmişler, uyguladıkları anket ile konu hakkında çalışanların izlenimlerini tespit etmişlerdir. Sun vd., Hong Kong’taki bir imalat işletmesinde toplam verimli bakım uygulamalarını ve geliştirilmesini inceledikleri çalışmalarında, pilot uygulamalarla toplam verimli bakım tekniklerinin denendiğini, başarılı sonuçlar elde edildikten sonra genel uygulamaya geçildiğini belirtmişlerdir. Eti vd., Nijerya imalat endüstrisindeki toplam kalite yönetimi, yalın üretim ve toplam verimli bakım uygulamalarını incelemişlerdir. Elde edilen performans artışlarını, TPM uygulanmadan önceki değerlerle karşılaştırarak yorumlamışlardır. Waeyenbergh ve Pintelon, kendileri oluşturdukları yedi adımlı, bakım geliştirme yapısını çalışmalarında sunmuşlardır. Bakım politikalarının seçimine yönelik rehber olan bu karar destek aracının kullanımına ilişkin bilgiler vermişlerdir. [Vanderwall ve Lynn, 2002, Sun vd., 2003, Eti vd., 2004, Waeyenbergh ve Pintelon, 2004] 17 Chan vd., elektronik endüstrisinde TPM uygulamalarının incelenmesine yönelik yaptıkları çalışmada, yarı iletken mamuller üreten bir işletmeyi incelemişlerdir. TPM uygulamaları sonucunda, ekipman kullanımında gelişme sağlandığını belirtmişlerdir. Çalışanların bilgi ve becerilerinin arttığını, çalışma isteklerinin olumlu yönde geliştiğini tespit etmişlerdir. Elevli vd., toplam verimli bakım kapsamında genel ekipman verimliliği (OEE) konusunu ele almışlardır. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde toplam verimli bakım uygulamaları ve genel ekipman etkinliğinin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapmışlardır. Patra vd., bir kütüphanede yapılan ofis TPM uygulamasını incelemişlerdir. 5S uygulaması ile birlikte gerçekleştirilen çalışmada, daha verimli iş ortamı oluştuğunu, çalışan memnuniyetinin arttığını belirtmişlerdir. [Chan vd., 2005, Elveli vd., 2005, Patra vd., 2005] TPM kapsamında gerçekleştirilen önleyici bakım çalışmalarının maliyetlerinin proaktif yaklaşımla azaltılmasına yönelik olarak yapılan çalışmada Eti vd., güvenirlik merkezli kültür kavramını açıklayarak, öğrenen organizasyonlar kavramına değinmişlerdir. Ayrıca TPM için fayda ve maliyet skalası oluşturmuşlardır. Gosavi, çalışmasında markov karar süreçlerini kullanarak, toplam verimli bakım için risk hassasiyeti yaklaşımı adı altında kapsamlı bir matematiksel model oluşturmuştur. [Eti vd., 2006, Gosavi, 2006] Pinjala vd., Belçika ve Hollanda’daki uygulamaları dikkate alarak ileri imalat teknolojileri (AMT), tam zamanında üretim (JIT), toplam verimli bakım, dış kaynak kullanımı (outsourcing) gibi farklı yönetim ve bakım anlayışlarını, elde edilen verilere dayanarak incelemiş ve kıyaslamışlardır. [Pinjala vd., 2006] Rodrigues ve Hatakeyama, yaptıkları çalışmada öncelikle TPM başarı faktörlerine değinmiş, ardından üst yönetimin konuya sahiplenmemesi gibi durumları eleştirerek sistemin tüm çalışanlar tarafından benimsenmesi gerektiğini belirtmişleridir. Giyici, imalat endüstrisindeki işletmelerde toplam verimli bakım sistemini uygulayarak, maliyette kazanç ve arızalarda azalma olduğunu belirtmiştir. Saraç vd., TPM kapsamında bir porselen üretim işletmesinde, genel ekipman verimliliği hesaplamaları yapmışlardır. Varyans analizi ile de desteklenen çalışma sonucunda iyileştirme önerileri sunmuşlardır. [Rodrigues ve Hatakeyama, 2006, Giyici, 2007, Saraç vd., 2007, Yenen ve Görener, 2007] 18 2.6. Toplam Verimli Bakımın 12 Uygulama Adımı Toplam Verimli Bakımın hedefi, çalışanları ve ekipman kullanımını geliştirerek şirket içinde verimliliği artırmaktır. TPM’in uygulama sürecinde izlenecek yol, Tablo 2.2’de 12 temel adım olarak sınıflandırılmıştır. TPM’in uygulaması 12 temel adımı içeren üç aşamadan oluşur: Hazırlık, Uygulama, Sürekliliği sağlama. Hazırlık aşaması, Toplam Verimli Bakıma giriş planı ve programlarının hazırlanmasını sağlayan adımlardan oluşur. TPM sisteminin yapısı bu bölümde oluşturulur. Uygulama safhası, üretimin durumu, üretimi etkileyen sorunların analizi, tespit edilen bakım programının geliştirilmesi ve eğitim gibi uygulamaları kapsar. Son safhada ise, sistemin değerlendirilmesi, yeni ve üst düzey hedeflerin konulması, PM ödülüne başvuru gibi sürekliliğin sağlanması ve daha iyi bir sistem için yapılması gerekenler önem kazanmaktadır. [Yenen ve Görener, 2007] 19 Tablo 2.2: TPM uygulamasının 12 adımı [Yenen ve Görener, 2007] AŞAMALAR ADIMLAR DETAYLAR HAZIRLIK 1. Üst Yönetim Tarafından İşletmede TPM Uygulanacağının İlanı İşletme yöneticileri öncü olarak, konuyu ve önemini duyururlar. Çalışanlar genel olarak bilgilendirilir ve uygulamanın faydası açıklanır. 2. TPM konusunda Tanıtım ve Eğitim Faaliyetlerinin Başlatılması TPM’in içeriği ve uygulanabilirliği konusunda seviyesine göre çalışanlara eğitimler verilir. Çalışanlar motive edilmeye çalışılır. 3. Organizasyonel Yapının Oluşturulması TPM uygulamalarının sürekliliğini sağlamak için bir organizasyon kurulması, çalışma kurallarını belirleyerek, işlerlik kazandırılması safhasıdır. 4. TPM konusunda Temel Politika ve Hedeflerin Belirlenmesi Var olan koşulların analiz edilmesi, temel politika ve hedeflerin belirlenmesi adımıdır. 5. TPM İçin Ana Planın Hazırlanması Detaylı uygulama planı hazırlanır. UYGULAMA 6. TPM Başlama Vuruşu Yapılması Planın hazırlanmasından sonra tüm çalışanların katılacağı bir organizasyonla uygulamalar başlatılır. Bu aşamadan sonra, her çalışan kritik önemdedir. 7. Ekipman Yönetim Sisteminin Kurulması Sürekli iyileştirme takımlarının çalışmaları ile kayıpları önleyecek faaliyetlere odaklanılır. 8. Otonom Bakım Sistemi Kurulması Arızalar için önlem alınması, üretim araçlarının periyodik bakımının bir bölümünün makine başında çalışan operatörler tarafından yapılmasıdır. 9. Planlı Bakımın Geliştirilmesi Üretim araçlarının gruplandırılması, üretim araçlarına ait dosyaların oluşturulması, alt grupların ayrılması, eylemlerin tanımlanması, uygulamanın takibi ve kontrolünü içerir. 10. Önleyici Mühendislik Faaliyetlerinin Yerine Getirilmesi Elde edilen sonuçların yeni ekipmanlara aktarılması ve ömür çevrim maliyeti analizi yapılmasıdır. 11. Operasyon ve Bakım Yetenekleri Geliştirilmesi İçin Eğitim Tüm düzeylerdeki çalışanların eğitimlerinin süreklilik kazanmasıdır. SÜREKLİLİK 12. TPM Sisteminin Korunması ve Yeni Hedeflerin Belirlenmesi Değerlendirme yapılması, hedeflerin güncellenmesi, PM ödülüne başvuru gibi aşamaları içerir. 20 2.7. Toplam Verimli Bakımın Yapı Taşları Başarılı bir TPM uygulaması tıpkı bir evin inşası gibi bu yapı taşlarının doğru bir şekilde ve sağlıklı olarak yan yana getirilmesi ile gerçekleştirilir. Toplam verimli bakımın temeli bakıma ve üretime dayanmakla birlikte, günümüzde bakımın dışında çevre, iş sağlığı ve güvenliği, ofislerde TPM gibi çeşitli konuları da ihtiva eden bir yönetim biçimi haline gelmiştir. 5S temizlik ve düzen sistemi, toplam verimli bakımın ilk adımını oluşturmaktadır. Şekil 2.2’de toplam verimli bakımın sütunları görülmektedir. TPM SÜTUNLARI OTONOM BAKIM ODAKLANMIŞ İYİLEŞTİRMELER ( KAIZEN ) PLANLI BAKIM KALİTE BAKIMI EĞİTİM OFİS TPM İŞ SAĞLIĞI, GÜVENLİĞİ VE ÇEVRE 5S TEMİZLİK VE DÜZEN SİSTEMİ Şekil 2.2: TPM sütunları 21 2.7.1. 5S Temizlik ve Düzen Sistemi Toplam verimli bakım esas olarak 5S temizlik ve düzen sistematiği ile başlar. 5S, beş adımdan oluşan, amacı “çalışma ortamının organizasyonu ve israfın yok edilmesine yardımcı olmak” olan, son derece basit ve TPM çalışmalarının merkezinde yer alan bir yönetimdir. Bu adımlar orijinali Japonca’da S ile başlayan beş kelime ile ifade edilir. 5S sistematiği benzer şekilde Tablo 2.3’de görüldüğü Türkçe ve İngilizce olarak da S ile başlayan beş adımdan oluşur. 5S yaklaşımının en büyük özelliği basit olması ve kolay uygulama alanı bulmasıdır. Tablo 2.3: 5S Temizlik ve düzen sistemi Japonca İngilizce Türkçe Seiri Sort Sınıflandır Seiton Set in Order Sırala Seiso Shine / Sweep Sil – Süpür (Temizle) Seiketsu Standardize Standartlaştır Shitsuke Sustain / Self - discipline Sahiplen 5S Sisteminin başarısı için üst yönetimden başlayarak alt çalışanlara kadar herkesin katılımı şarttır. Bu nedenle üst yönetimin desteği çok önemlidir. Bu sistemin başarısı, sistemin herkes tarafından anlaşılmasını, basit olmasını ve sürekli olarak gözden geçirilmesini gerektirir. Yaklaşımın, başarısı için gerekli olan bir başka faktör de, herkesin “Grup Çalışması Ruhu” na sahip olması ve bu ruhun eğitim yolu ile yerleştirilmesidir. 22 Literatürde 5S sisteminin avantajları aşağıda belirtilmektedir. • Toplam verimli bakımın ilk adımıdır. • İsraf görünür hale gelir ve eliminasyonu kolaylaşır. • Ekipman, malzeme ve çalışma alanı üzerindeki kontrol artar. • İşletme içinde morali yükseltir, takım çalışmasını teşvik eder, çünkü herkes katılabilir. • Ayar – set up süreleri kısalır. • Kalite değerleri yükselir, harcamalar azalır. • Çalışma güvenliği artar. • Birim zamana düşen üretim ve katma değer artar. • Firma yada kurum için en iyi reklamdır. • 5S başarılırsa pek çok şey başarılır. • 5S düşünce yapımızın değişmesi gerektiğini söyler. • Toplam kalite ortamı yaratmanın beş adımıdır. • Sıfır hata elde etmenin sırrıdır. Hata oranını azaltır. • Zaman kazandırır. • İş kazalarını önler. • Verimi ve kaliteyi arttırır. • Maliyetin düşmesine yardımcı olur. • Çalışanların moralini arttırır. • Çalışanların kendine olan öz güvenlerini ve işyerine sahiplenmesini arttırır.


Günlük hayattan bazı kısaltmalar


CE: Conformité Européene (Avrupa’ya uygunluk).
Veritas Laboratuvarları: ABD merkezli uluslararası bağımsız laboratuvar test merkezi.
ACTIVE DIRECTORY: Microsoft ağlarında kullanılan dizin hizmetidir. Bu veritabanı, kullanıcılar, bilgisayarlar, mekanlar, yazıcılar gibi organizasyonun tüm bilgilerini saklar.
LDAP: Lightweight Directory Access Protocol (Daha az kaynak harcayan Dizin Erişim Protokolü).TCP/IP üzerinde çalışan dizin servislerini sorgulama ve değiştirme amacıyla kullanılan uygulama katmanı protokolü.
MS SQL SERVER: Microsoft SQL Server (Microsoft Veritabanı Ürün Ailesi).
İNTRANET: sadece belirli bir kuruluş içindeki bilgisayarları yerel ağları (LAN) ve geniş alan ağlarını (WAN) birbirine bağlayan, çoğunlukla TCP/IP tabanlı bir ağdır.
PORTAL: Ana Kapı. Bir çok içeriği bir arada bulunduran internet/intranet sitelerine olan bağlantıların bulunduğu site.
HTTP: Hyper Text Transfer Protocol (Hiper Metin Transferi Protokolü).
WEB (WWW): World Wide Web (Dünya Çapında Ağ). İnternet/intranet üzerinde çalışan ve “www” ile başlayan adreslerdeki sayfaların görüntülenmesini sağlayan servistir.
URL: Uniform Resource Locator (Özgün Kaynak Adresi).
PROXY: Vekil sunucu.
TCP/IP: Transmission Control Protocol / Internet Protocol (İnternet Protokol Takımı). İnternetin çalışmasını sağlayan protokoller bütünüdür.
WAN: Wide Area Network (Geniş Alan Ağı).
LAN: Local Area Network (Yerel Alan Ağı).
VLAN: Virtual Local Area Network (Sanal Yerel Alan Ağı).
HTML: Hyper Text Markup Language (Zengin Metin İşaret Dili). İnternet üzerinde veri paylaşımı için kullanılan en yaygın metin tabanlı dildir.
PDF: Portable Document Format (Taşınabilir Belge Biçimi).
EXCEL: Microsoft tarafından Microsoft Windows ve Apple Macintosh işletim sistemleri tabanında çalışmak üzere yazılan ve dağıtımı yapılan bir tablolama programıdır.
SMTP: Simple Mail Transfer Protocol (Basit Elektronik Posta Aktarım Protokolü).
SNMP: Simple Network Management Protocol (Basit Ağ Yönetimi Protokolü).
ASIC: Application Specific Integrated Circuit (Uygulamaya Özgü Bütünleşik Devre).
SSL: Secure Socket Layer (Güvenli Yuva Katmanı). İnternet üzerinden şifrelenmiş güvenli veri iletişimini sağlar.
XML: Extensible Markup Language (Genişletilebilir İşaretleme Dili). Hem insanlar hem bilgi işlem sistemleri tarafından kolayca okunabilecek dokümanlar oluşturmaya yarayan, W3C tarafından tanımlanmış bir standarttır.
ANTI-MALWARE: Kötücül yazılım koruması.
F/O: Fiber Optik.
RACK CABINET: Raf kabin.
U UZUNLUK ÖLÇÜSÜ BİRİMİ: 1U, 44.45 mm uzunluğundaki uzunluk ölçüsü birimidir.
KVM SWITCH: KVM kısaltması Klavye, Video, Mouse kelimelerini temsil etmektedir, birden fazla bilgisayarın erişiminin tek bir klavye, video monitör ve mouse vasıtası ile gerçekleştirilmesini sağlayan bir donanım cihazıdır.
SFP: Small Form – Factor Pluggable (Takılabilir küçük alıcı verici). Telekomünikasyon ve veri iletişimi uygulamalarında alıcı ve verici amacıyla kullanılan, çalışırken çıkarılıp takılabilen arayüz donanımıdır.
DVD: Digital Versatile Disc (Çok Amaçlı Sayısal Disk).
CD: Compact Disc (Taşınabilir Disk).
FC: Fibre Channel (Fiber kanal).
SAN: Storage Area Network (Depolama Alanı Ağı). Büyük ağ kullanıcılarına hizmet vermek üzere veri sunucuları ile birlikte farklı tipte veri depolama cihazını birbirine bağlayan, özel amaçlı, yüksek hızlı bir ağ.
QoS: Quality of Service (Hizmet kalitesi).
ENTERPRISE EDITION: Kurumsal sürüm.
STANDART EDITION: Standart sürümü.
By-pass: Yangeçit.
kW: Kilowatt. Uluslarası güç birimi watt’ın 1000 katı büyüklüğündeki güç birimi.
VAC: Volt AC (Alternatif Akım Gerilim Değeri).
kVA: Kilo Volt Amper. Aktif güç ölçü birimi.
Kbps: Kilo bit per second (Saniyedeki bin bit sayısı).
Mbps: Mega bit per second (Saniyedeki milyon bit sayısı).
Gbps: Giga bit per second (Saniyedeki milyar bit sayısı).
TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumu





Ticari hayattan bazı kısaltmalar - İngilizce - Türkçe dönüşümler

A
A.A. Always Afloat Daima yüzer halde
a.d. Ante diem/before date Gününden önce/vadesi gelmiş
A.F. Advance Freight Peşin avans navlun
A.H. After Hatch Kıç ambar ağzı
A.P. Additional Premium Ek prim
a/c Account Hesap, hesaba
A/C Account current Cari hesap
A/d After date Vadesinden sonra
A/S Alongside Bordada
A/S Account sale Satış hesabı
a/s At sight  
A/S Account Sales/After sight Satış hesabı/Görüldükten sonra
A/V Ad valorem Kıymet üzerinden
Acc Accepted, acceptance Kabul edilmiştir, kabul
ad/advt Advocate Avukat
Afft. Affidavit Yeminli yazılı ifade
aflt. Afloat Yüzer halde
AI First class 1.sınıf
Alt. Alternate Yedek/Vekil
amt. Amount Miktar
an. Anno Yılda
Anch. Anchorage Demir yri
arbtn./arbtror Arbitration/Arbitrator Tahkim (arbitraj) Hakem
art. Article İstatistik pozisyonu/Madde
assd. Assessed Tahakkuk etmiş
Assigt. Assignment Devir, temlik
Assn. Association Dernek, birlik
att.At., Atty. Attorney Vekil/Dava vekili
Att.Gen. Attorney General Başsavcı
awb Airwarybill (Hava) konşimento

B
B.B. Bill Book Borç senedi defteri
B.B.B. Before Breaking Bulk Yükü (dökme) boşaltmaya başlamadan önce
B.D. Bar Draught Şığlıkta gerekli min.su çekimi
b.d. Bills discounted/Bank draft İskonto edilmiş senet/Banka keşidesi
B.D.I. Both Dates Inclusive Her iki tarih dahil
B.E. Both ends, at both load/discharge ports 1.küpeşterler, 2. yükleme/boşaltma limanları
B.H. Bill of Health/Bulkhead Sağlık sertifikası/Dökme yük için gerekli düşey bölme
B.O. Buyer's option Alıcı opsiyonu
B.O.T. Board of Trade Ticaret Heyeti
b.p. By procuration (power of attorey) Vekaleten imzaya yetkili
B.T. Berth terms Yükleme ve boşaltma kuralları
B/C Bills for collection Tahsile verilen senetler
b/d Brought down Nakil yekün
B/E Bill of Exchange Poliçe, ciro ile devrolunan kıymetli evrak
B/G Bonded goods Gümrüğü ödenmemiş transit mal
B/N Banknote Banknot
B/P Bills payable Borç senedi
B/P Bill payable Ödenecek senetler
B/R Bills receivable Alacak senedi
B/S Bill of Sale Gemi mülkiyetini devreden vesika
B/S (b.s) Bill of Sale/Balance Sheet Satış faturası/Bilanço
bal. Balance Denge
Bd. Bond Tahvil
Bds. Boards Tahta, mukavva
bkpt. Bankrupt Müflis
bre. Barrel Varil
Bs/c Bills of collection Tahsil senetleri

C
c Currency/Cents/Case Para/Sent/Durum
C and D Collection and Delivery Senet tahsili ve teslim
C.a.D. Cash against Documents Vesaik mukabili ödeme
C.B. Cash Credit Para olarak verilen kredi
C.b.d. Cash beore delivery Teslimden önce ödeme
c.d. Cash discount/Certificate of deposit Kasa iskontusu/Teminat makbuzu
C.div. Cumulative dividend Birikmiş temettü
C.F. Cost and Freight Mal Bedeli ve NAvlu
C.G. Coast Guard Sahil koruma
C.G.A. Cargo's proportion of General Average Büyük avaryadan yükün hissesine düşen
C.H. Custom House Gümrük Dairesi
C.I.F. Cost, Insurance, Freight Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun
C.I.F.c.and.I Cost insurance, Freight, Commission and Interest Mal Bedeli, Sigorta, Navlun, Komisyon ve Faiz
C.i.a. Cash in advance Peşin para
C.L. Carload Lot Alıcının bulunduğu istasyona teslim
C.O.D. Cash on Delivery Teslimat anında ödeme
C.O.P. Custom of the Port Liman teamülü, usulü
C.P.D. Charterers Pay Dues Vergi, rüsum gemi kiralayana ait
C/A Capital account Sermaye hesabı
c/f Carried forward Nakli yekün
C/H Clearing House Takas Dairesi
c/m Certificate of manufacture İmalat belgesi
C/N Credit Note Alacak dekontu
C/N Credit Note Kredi dekontu
C/O Certificate of Origin Menşe Şahadetnamesi Menşe Şahadetnamesi
c/o Care of/Cash order Aracılğı ile (eliyle) Peşin para ile sipariş
C/P Charter Party Gemi kira kontratı
cash b/I Cash against bill of lading Konşimento karşılığı peşin ödeme
Cash. Cashier Kasiyer, veznedar
cd.sl. Conditional sale Şartlı satış
ch.ppd. Charges prepaid Önceden ödenen masraflar
chq. Cheque Çek
cl.b/l Clean bill of lading Temiz, eklentisiz konşumento
Coll. Collect/collection Senet tahsili/tahsil etme
Ctge. Cartage Nakliye Ücreti

D
D.1/2 D. Despatch half Demurrage Surastarya yarısı kadar dispeç
D.A. Deposit account Mevduat hesabı
D.a.d. Documents against discretion of collecting bank Tahsilatı yapan bankanın takdiri karşılğında vesaik
D.A.F. Delivery at Frontier Hudutta teslim
d.bk. Drawback Gümrük resmi iadesi, reddi rüsum
d.d.o. Despatch Discharging only Yalnız boşaltmada dispeç
D.P.B. Deposit pass-book Mevduat cüzdanı
d.s. Days after sight İbrazından sonraki günler
D/A Documents against Acceptance Kabul karşılğı vesaik
D/D Demand Draft Görüldüğünde ödenecek poliçe
D/D Demand draft İbrazında ödenecek poliçe
D/N Debit Note Borç Dekontu
D/N Debit note Borç dekontu
D/O Delivery Order Teslimat emri
D/P Documents againts Palment Ödeme karşılığı vesaik
D/P Documents against payment Vesaik mukbili ödeme
D/r Deposit receipt Teminat makbuz
D/y Delivery Teslimat
deb. Debit Borç zimmet
Decl. Declaration/Declared Beyanname/deklare edilmiş
Deft. Defendant Müdafi, savunucu
Depr. Depreciation Amortisman
dft. Draft Poliçe/kambiyo senedi
dft/a. Draft attached Poliçe eklenmiş
dft/c Clean draft Belgesiz poliçe
Dis. Discount İskonto, indirim
Distr. Distribute/Distributor Dağıtma/Distiribütör
Div. Dividend/Division Temettü/Taksim
do Ditto Aynı, aynen
Dr. Drawer Keşide eden
ds dft Sight draft/Date draft İbrazından ödenecek poliçe/vadeli poliçe

E
e.and o.e Errors and omissions excepted Hata ve noksanlar hariç
e.e. Errors excepted Hatalar hariç
E.P.D. Excess Profit Duty Olağanüstü Kazanç Vergisi
encl. Enclosure Ekleri
end. Endorsed/endorsement Ciro edilmiş/ciro
ex. Exchange Kambiyo/Döviz Kuru/Borsa
Ex.d. (ex.div.) Ex dividend (um) Kar hissesi olmadan, temettüsüz
Ex.int. Ex interest Faiz hariç
exl. Exlusive, excluding Hariç, müstesna

F
f.b. Freight bill Navlun senedi, faturası
F.I.O.S. Free In and Out, Stowed Bkz. F.I.O ve istif giderleriyle ilgisi yoktur.
F.I.O.S.T. Free In and Out, Stowed and Trimmed Bkz. F.I.O.S. ve tanzim giderleriyle ilgisi yoktur.
f.o.l. Free of interest Faizsiz
F.P. Floating (open) policy Serbest (açık) poliçe
F.T. Freight ton 2240 (veya 2000) libre ağırlığında hacim birimi Navlun ton-1.016 kg.
F.T. Full Terms Tüm komisyon veya indirimler navluna dahildir.
F.T. Free of Turn Yanaşma yeri olsun, olmasın gemi varışından sonra astorya günleri sayılır.
F.T.W. Free Trade Wharf Serbest Ticaret Limanı
f.x. Foreign exchange Döviz
fr.fwrd. Freight forward Navlun vadeli
FRT. Freight Navlun
frt.coll. Freightcolleckt Navlun tahsil edilecek
frt.pp. Freight prepaid Navlun peşin ödenmiş

G
G.m.b. Good merchantable brand İyi kalite
G.R.T. Gross Register Tonnage Sicile kayıtlı gros ton
gr. Gross Brüt
gr.wt. Gross weight Brüt ağırlık
Gtee Guarantee Garanti, teminat
Gtee.(gtd) Gurantee/Guaranteed Garanti/garanti edilmiş

H
H.O. Head Office Merkez (büro)
H.P. Horse Power Beygir gücü
H.W.M. High Water Mark Yüksek su çizgii
hrs. Hours Saat

I
I.B. Invoice Book Fatura defteri
I.O.U. (IOU) I owe you size borcum, borç senedi
I/c In charge of Görevli, nezaretçi olarak
I/F Insufficient funds Yetersiz karşılık, fon
I/F Insufficient funds Yetersiz karşılık
I/I Indorsement irregular Gayri muntazam ciro
Incl. Included, inclusive Dahil edilmiş, dahil
Inst. Instant (present month) cari ay
Irr. Irredeemable İtfa edilemez
Irrev. Irrevocable Rücu edilemez (gayrikabilirücu)

J
j.a. Joint account Müşterek hesap

L
L.a. Letter of advice İhbar mektubu
L.B. Life Boat Can Filikası
L.C.D. Telegram Country Destination Telgraf gönderildiği ülke dilinde
L.C.O. Telegram Country Origin Telgraf-çekildiği (gönderen) ülke dilinde
L.H. Lower Hold Dip ambar
L.h. Letter of hypothecaion İpotek mektubu
L.O.A. Length Overall Geminin tam boyu
L/C Letter of Credit Akreditif
L/C Letter of Credit Akreditif
L/D Letter of deposit Rehin senedi
led. Ledger Defterikebir
Liq. Liquidation, liquidated/liquid Tasfiye, tasfiye edilmiş/likid
Ltd. Limited Sınırlı

M
m.d. Month's date/months after date Ayın tarihi/tarihten sonraki aylar
M.I.P. Marine Insurance Policy Deniz sigortası poliçesi
M.O. Money Order Havale emri
M.O.L.O.O. More or Less In Owner's Option Çoğu/azı armatör opsiyonunda
m.p. Months after payment Ödemenden sonraki aylar
m.s. Months after sight, month's sight İbrazından bir ay sonra
M/R Mate's Receipt Ordino Yükleme ordinosu
Marg. Margin Marj
mat. Maturity Vade
Mem. Memorandum Muhtıra
mtg. (mort). Mortgage Rehinli
mth. Month Ay

N
N.A.A. Not Always Afloat Daima yüzer halde değil
n.d. Not dated Tarih konmamış
N.O.R. Notice of Readiness Hazırlık Mektubu
n.o.s. Not otherwise stated, not otherwise specified Aksi ifade edilmemiş ise
n.p. Net proceeds Nt hasılat, gelirler
N.R.T. Net Register Tonnage Net tescil tonu
n/a No account Hesabı yok
n/e. Not exceeding Geçmeyecek
n/f. no funds Karşılıksız
natl. National Ulusal
neg. Negotiable Ciro ve devredilebilir
Net Terms. Free of Charterer's commission Kiralayan komisyonu hariçYükleme/boşaltma masrafları gemiye ait değil.

O
o.d. on demand/overdraft Talep halinde/Kredi Liminitin aşma
o.p. Open policy Açık Poliçe
o.p.o. One price only Tek fiyat
O.R. Owner's Risk Armatör riskinde
o.s. Outstanding Kapanmamış (hesap)
O.S.D. Open Shelter Decker Açık barınak güverteleri barınak güverteleri
O/a. On acceptance/On account Kabul halinde/namına, hesabına
o/c. Overcharge Fazla masraf yükleme
o/n. Order notify Sipariş ihbarı
O/o. Order of Emrine
on cons. On consignment Konsiye olarak
opt. Option, optional Opsiyon, opsiyona bağlı

P
P.A. Power of Attorney/Private account Vekaletname/Özel hesap
p.and I. Profit and loss Kar ve zarar
P.B. Pass Book Tassarruf Cüzdanı
P.O.C. Port of Call Uğranılacak liman
P.O.R. Port of Refuge Sığınılacak liman
P/N (p.N.) Promissory note Emre yazılı senet
pchs. Purchase Satınalma
per.pro. Per procuration Vekaleten imzaya yetkili
prem. Premium Prim

Q
Q.O.O. Quantity in Owner's Option Miktar armatör opsiyonunda

R
R.d. Running days Astarya günlerinde tatiller dahil sayılan günler
r/a. (R.A.) Refer to acceptor Muhataba müracaat
R/C Re-credited Tekrar kredi verilmiş
r/d Refer to drawer Keşideciye müracaat
r/e refer to endorser Cirantaya müracaat
rem. Remit. remittance Para transferi, havalesi
rept. (recpt.) Receipt Makbuz
Rev. Revision Tashih, revizyon
Rev.A/C Revenue account Gelir hesabı

S
S.B. Sales Book Satış Defteri
S.C. Salvage charges Kurtarma masrafları
S.F. Stowage Factor İstif Faktörü
S.H.E.X. Sundays and Holidays Excepted Pazar ve tatiller hariç
S.H.I.N.C. Sundays and Holidays Included Pazar ve tatiller dahil
S.O.L. Shipowner's Liability Armatör yükümlülükleri
s.p. Supra under protest Senedi protesto ettikten sonra kabul etme, protestolu senet
S.P.A. Sundry Persons" account Muhtelif şahıs hesabı
S.W. Shipper's Weights Yükleyici (sevkiyat) ağırlıkları
s/a Subject to approval Onaya bağlı
s/d b/L Sight draft with bill of lading attached Konşimento eklenmiş ibrazında poliçe
S/N Shipping Note Sevkiyat bildirisi
Supt. Superintendent Superintendent şef, yetkili memur
Sy.Crs. Sundry Creditors Muhtelif alacaklılar
Sy.Drs. sundry debtors Muhtelif borçlular

T
T.B. Trial Balance Mizan
T.C. Tweendeck Gladora
T.O. Turnover Ciro
t.r. Trust receipt Zilyetlik makbuzu
t.t. Telegraphic transfer Telgrafla para havalesi
T/C Time Charter Zamanla sınırlı gemi kiralama sözleşmesi
tar. Tarif Gümrük tarifesi

U
ult. Ültimo, last month Geçen ay

V
V.o.p. Value as in original Policy Kıymet (değer) orjinal poliçedeki gibi
V/A Voucher attached Vesika, senet etkili

W
W.A. With Average Avarya dahil
W.B. Water Ballast Boş gemiye denge arttırmak için alınan safra
W.I.B.O.N. Whether in Berth or Not Yanaşmış olsun veya olması
W.S. (RED) Rates, Extras and Demurrage per World Scale Fiat, ektra ve sürastarya enternasyonal ölçülere göre
W.V.N.S. With Vessel's Natural Segregations (yükün) geminin doğal şekline göre ayrıp, yerleştirilmesi
W.W.D. Weather Working Days Hava şartları uygun çalışma günü
w/m Without margin Marjsız
w/w Warehouse warrant Antrepo makbuzu
whf. Wharf Rıhtım
wholes. Wholesale Toptan satış
x.in. Ex interest Faizsiz.



Türkiye'den bazı kısaltmalar

a. ad, adına
A Alay (askeri terim)
AA Anadolu Ajansı
AB Avrupa Birliği
ABD Amerika Birleşik Devletleri
ABGS Avrupa Birliği Genel Sekreterliği
A-Bomb Atom Bomb (Atom Bombası)
ABS Anti-Block System (Motorlu taşıtlarda fren sistemi)
ADD Atatürkçü Düşünce Derneği
Adr. Adres
AET Avrupa Ekonomik Topluluğu
AFP Agence France Presse (Fransız Basın Ajansı)
AGİT Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
AGSK Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği
agy adı geçen yapıt, adı geçen yer
AID Agency for International Development (Uluslararası Kalkınma Örgütü)
AIDS Acquired Immune Deficiency Syndrome (Edinilmiş Bağışıklık Eksikliği Belirtisi)
AİHM Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
AK Avrupa Konseyi
AKBİL Akıllı Bilet
AKÇT Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
AKDTYK Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
AKKA Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması
AKM Atatürk Kültür Merkezi
AKP Adalet ve Kalkınma Partisi
AKPM Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi
AKUT Arama Kurtarma Teşkilatı
Alb.   Albay
ALES Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı
Alm.   Almanca
am   (1) ante meridiem (öğleden önce), (2) ante mortem (ölümden önce)
Ank. Ankara
AO   Anonim Ortaklığı
AOÇ   Atatürk Orman Çiftliği
AÖF Açık Öğretim Fakültesi
AP (1) Associated Press (Amerikan Haberler Ajansı), (2) Adalet Partisi
APS   Acele Posta Servisi
Apt. Apartman
Ar.   Arapça
Ar-Ge Araştırma-Geliştirme
As. İz.   Askeri İnzibat
As. Asker, Askeri, Askerlik
ASELSAN  Askeri Elektronik Sanayi
ASKİ Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi
Ass.   Asistan
AST Ankara Sanat Tiyatrosu
Astsb.   Astsubay
Anonim Şirket(i)
AŞTİ Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi
AT Avrupa Topluluğu
ATAF Allied Tactical Air Force (Müttefik Taktik Hava Komutanlığı)
Atgm. Asteğmen
ATM Automatic Teller Machine (Otomatik Para Çekme Makinesi)
atm. atmosfer
ATP Adenozin Trifosfat (İngilizcesi "Adenosine triphosphate"dan kısaltma)
(1)Ankara Üniversitesi, (2) Anadolu Üniversitesi, (3) Atatürk Üniversitesi
Av. Avukat
AWACS Airborne Warning and  Control System (Hava[dan] Uyarı ve Denetim Sistemi)
B. (1) Bay, (2) Büyük, (3) Birlik (askeri terim)
B. Elçi Büyükelçi
BAB Batı Avrupa Birliği (Yeni adı: AB)
BAE Birleşik Arap Emirlikleri
Bağ-Kur Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar  Kurumu
bak. bakınız (bkz.)
bas. Baskı, basım
BBC British Broadcasting Corporation (İngiliz Radyo Televizyon Kurumu)
BBP Büyük Birlik Partisi
BCG Bacillus Calmette Guerin (Verem Aşısı)
BÇG Batı Çalışma Grubu
BCP Bağımsız Cumhuriyet Partisi
Bçvş. Başçavuş
BDDK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
BDT Birleşik Devletler Topluluğu
belgeç Belgegeçer (faks)
BESAM Bilim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği
BİO Barış İçin Ortaklık
BJK Beşiktaş Jimnastik Kulübü
bkz. bakınız (bak.)
Bl.   (1) Bölük (askeri terim), (2) Blok (yapı)
Bl. K.   Bölük Komutanı, Bölük Komutanlığı
BM Birleşmiş Milletler
Bn. Bayan
Bnb. Binbaşı
BOÜN Boğaziçi Üniversitesi
BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi
böl. bölüm
BP (1) British Petroleum (İngiliz Petrol Şirketi), (2) Birlik Partisi
BŞK Başkomutan
Bşk. Başkan, Başkanlık, Başkanlığı
Bştbp. Baştabip
BTK Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
BTP Büyük Türkiye Partisi
BUE Bank of Union European (Avrupa Birliği Bankası)
Bul. Bulvarı
Bilkent Üniversitesi
C ya da © Copyright (Telif hakkı[na sahip])
c. cilt
c/o Care of  (eliyle)
Cad. Caddesi
CAEC Consultative Assembly of European Council (Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi)
cal. kalori
CAO Civil Aviation Organisation (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)
CBD, cbd Cash before delivery (Teslimden önce peşin ödeme)
CD (1) Compact Disk, (2) Corps diplomatique (Kordiplomatik: Elçiliklerle ilişkili)
CDH Cour Européenne des Droits de l’Homme (Avrupa İnsan Hakları Adalet Divanı)
CE Council of Europe (Avrupa Konseyi)
CERP Centre Européen des Relations Publiques (Avrupa Halkla İlişkiler Merkezi)
CGS Santimetre-Gram-Saniye
CHP Cumhuriyet Halk Partisi
CIA Central Intelligence Agency (Merkezi Haberalma Örgütü)
CIF, cif Cost, insurance, freight (Maliyet, sigorta, navlun)
cm santimetre
CMUK Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu
CPU Central Processing Unit (bilgisayarda Ana İşlem Birimi)
CRR Cemal Reşit Rey Konser Salonu
CS Cumhuriyet Savcısı
CSO Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası
Cum. Başk. Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı
CV Curriculum vitae / Özgeçmiş
ÇAY-KUR Çay İşletmeleri Kurumu
ÇELİK-İŞ Türkiye Çelik Sanayi İşçileri Sendikası
ÇELİKSEN Türkiye Demirçelik Sanayi İşçileri Sendikası
Çev. (1) Çeviri, (2) Çeviren
ÇGD Çağdaş Gazeteciler Derneği
ÇHD Çağdaş Hukukçular Derneği
ÇİMSE-İŞ Türkiye Çimento, Seramik,Toprak ve Cam Sanayi İşçileri Sendikası
ÇS Çimento Sanayi
ÇUKOBİRLİK Çukurova Pamuk Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
ÇÜ (1) Çankaya Üniversitesi, (2) Çukurova Üniversitesi
Çvş. Çavuş
ÇYDD Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği
dak. dakika
dam dekametre
DAP Doğu Anadolu Projesi
DCL Doctor of Civil Law (Medeni Hukuk Doktoru)
DÇM Dövize Çevrilebilir Mevduat
DD Doctor of Divinity (İlahiyat Doktoru)
DDK Devlet Denetleme Kurulu
DDS Doctor of Dental Surgery (Diş Hekimliği Doktoru)
DDT Dichlorodiphenyltrichloroaethan (Tarım ilacı)
DDY Devlet Demir Yolları
Der. Derleyen
DEÜ Dokuz Eylül Üniversitesi
DGS Dikey Geçiş Sınavı
DGSA Devlet Güzel Sanatlar Akademisi
DHMİ Devlet Hava Meydanları İşletmesi
DİE Devlet İstatistik Enstitüsü
dilb. dilbilgisi
Dipl. Diploma(lı)
DİSK Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu
DJ Disc(o) jockey
dl   desilitre
DM Deutsche Mark (Alman Markı)
dm desimetre
DMO Devlet Malzeme Ofisi
DNA Dioksiribo Nükleik Asit (Genlerin temel kimyasal maddesi)
Doç. Doçent
doğ. doğumu
DP Demokrat Parti
DPT Devlet Planlama Teşkilatı
Dr. Doktor
DSİ Devlet Su İşleri
DSP Demokratik Sol Parti
DT Devlet Tiyatroları
DTCF Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
DTP Demokrat Türkiye Partisi
Dicle Üniversitesi
DVD Digital Video Disk
DVM Doctor of Veterinary Medicine (Veteriner Doktor)
DW Deutsche Welle (Alman Radyo-Televizyon Yayıncısı)
DYP Doğruyol Partisi
Dz. Ataş. Deniz Ataşesi
Dz. HO Deniz Harp Okulu
Dz. K. Deniz Komutanı/Komutanlığı
Dz. Kuv. Deniz Kuvvetleri
Dz. Kuv. K. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı
EAC European Association for Cooperation (Avrupa İşbirliği Örgütü)
EBF Eğitim Bilimleri Fakültesi
ECSC European Coal and Steel Community (Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu)
Ecz. Eczacı, Eczane
ed. (1) editör (2) edebiyat
EDAŞ Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
Ed. F. Edebiyat Fakültesi
EEG Elektroensafalogram (Beyin Dalgaları Akımyazımı)
EFT Elektronik Fon Transferi
EFTA European Free Trade Association (Avrupa Serbest Ticaret Birliği)
EGO (Ankara Belediyesi) Elektrik, Gaz, Otobüs İşletmesi
EĞİT-DER Eğitimciler Derneği
EIB European Investment Bank (Avrupa Yatırım Bankası)
EİEİ Elektrik İşleri Etüt İdaresi
EKG Elektrokardiyografi
ELSA European Law Students' Association (Avrupa Hukuk Öğrencileri Birliği)
EMA European Monetary Agreement (Avrupa Para Anlaşması)
EMG Electromyographie (Kas Akım Yazımı)
EMK Elektromotor Kuvveti
ENMG Electroneuromyographie (Sinir-Kas Akım-yazımı)
Ens. Enstitü
EPA European Parliamentary Association (Avrupa Parlamenterler Örgütü)
EPDK Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu/Kurumu
ERASMUS European Region Action Scheme for the Mobility of University Students (Üniversite Öğrencilerinin Hareketliliği İçin Avrupa Bölgesi Eylem Tasarısı)
Erm. Ermenice
EQ Emotional Quotient (Duygusal Katsayı)
ES Emekli Sandığı
ESA European Space Agency (Avrupa Uzay Ajansı)
ESHOT (İzmir Belediyesi) Elektrik, Su, Havagazı, Otobüs, Tramvay İşletmeleri
ESOGÜ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Euratom European Atomic Energy Community (Avrupa Atomik Enerji Topluluğu)
EUROFER European Confederation of the Iron and Steel (Avrupa Demir-Çelik Konfederasyonu)
Europol European Police Office (Avrupa Polis Ofisi)
EUROSPACE European Industrial Space Study Group (Avrupa Uzay Araştırmaları Sanayi Topluluğu)
Ege Üniversitesi
EÜAŞ Elektrik Üretim AŞ
F. Fiyat
Fak. Fakülte
Fak-Fuk-Fon Fakir-Fukara Fonu
FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü)
Far. Farsça
FB Fenerbahçe
FBI Federal Bureau of Investigation (Federal Araştırma Bürosu)
FDD Floppy Disk Drive (Disket sürücüsü)
FIBA Fédération Internationale de Basketball  Association (Uluslararası Basketbol Federasyonu)
FIFA Fédération Internationale de Football  Association (Uluslararası Futbol Federasyonu)
FILA Fédération Internationale de Lutte Amateur (Uluslararası Amatör Güreş Federasyonu)
FIR Flight Information Region (Uçuş Bildirim Bölgesi)
FİSKOBİRLİK Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
fiz. fizik
FKB Fizik, Kimya, Biyoloji
FKÖ Filistin Kurtuluş Örgütü
FOA Foreign Operations Administration (Dış Etkinlikler Yönetimi)
FOB, fob Free on board (Gemide teslim satış)
folk. folklor
foto. fotoğrafçı
FOW, fow Free on wagon (Vagonda teslim satış)
Fr. Fransızca
ft foot, feet  (Yaklaşık 30,5 santimetrelik ölçü)
Fırat Üniversitesi
g gram
G Güney
GAP Güneydoğu Anadolu Projesi
GATA Gülhane Askeri Tıp Akademisi
GATT General Agreement on Tariffs and Trade (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Anlaşması)
GB Gigabyte (Bilgisayarda bellek birimi)
GDO Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar
Gen. General
GESAM (Türkiye) Güzel Sanat Eseri Sahipleri Meslek Birliği
Gmr. Gümrük
Gn.Kur. Genelkurmay
GOÜ Gazi Osmanpaşa Üniversitesi
gön. gönderen
gr gram (g)
GS Galatasaray
GSM Global  System for Mobile Communications (Mobil Cep Telefonu)
GSMH Gayri Safi Milli Hasıla
GUAM Gürcistan, Ukrayna, Azerbaycan, Moldova ülkelerine verilen ad
Gazi Üniversitesi
H. Hicri
HA (1) Haber Ajansı, (2) Harp Akademisi
HABİTAT UNCHS: Centre for Human Settlement (BM İnsan Yerleşimleri Konferansı)
Haz Hazırlayan
H-Bomb Hydrogen Bomb (Hidrojen Bombası)
HDD   Hard Disk Drive (Ana bellek sürücüsü)
HF Hukuk Fakültesi
HIV Human Immunodeficiency Virus (AIDS hastalığına neden olan virüs)
hl hektolitre
hlk. halk (ağzı)
hm hektometre
HO Harp Okulu
hp horse-power (beygirgücü)
Hrk. Başk. Harekât Başkanı/Başkanlığı
Hrp. Ak. Harp Akademisi
Hrp. TD. Başk. Harp Tarihi Dairesi Başkanı/Başkanlığı
Hs. Uz. Hesap Uzmanı
Hst. Hastane
HSYK Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
Hacettepe Üniversitesi
Hv. Hava
Hv. Kuv. Hava Kuvvetleri
Hz. (1) Hizmet (2) Hertz (3) Hazreti
IAO Internationale Arbeitsorganisation (Uluslararası İşçi Örgütü)
IATA International Air Transport Association (Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği)
IBM International Business Machines (Uluslararası İş Makineleri - Elektronik Şirketi)
IBRD International Bank for Reconstruction and Development (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası)
ICA International Cooperative Alliance (Uluslararası Kooperatifler Birliği)
ICAO International Civil Aviation Organization (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)
ICCROM International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property
ICJ International Court of Justice (Uluslararası Adalet Divanı)
ICOMOS International Council on Monuments and Sites
ICRC International Committee of the Red Cross (Uluslararası Kızılhaç Komitesi)
IDB Islamic Development Bank (İslam Kalkınma Bankası)
ILC International Law Commission (Devletler Hukuku Komisyonu)
ILO International Labour Organization (Uluslararası Çalışma Örgütü)
ILSA International Law Students Association (Uluslararası Hukuk Öğrencileri Birliği)
IMF International Monetary Fund (Uluslararası Para Fonu)
INS International News Service (Uluslararası Haber Servisi)
Interpol International Criminal Police Organization (Uluslararası Polis Örgütü)
IOC International Olympic Committee (Uluslararası Olimpiyat Komitesi)
IOM (UN) International Organization for Migration ([BM] Uluslararası Göç Örgütü)
IPA International Phonetic Alphabet (Uluslararası Sesçil Abece)
IPI International Press Institute (Uluslararası Basın Enstitüsü)
IPRA International Public Relations Association (Uluslararası Halkla İlişkiler Derneği)
IQ Intelligence Quotient (Zekâ Katsayısı)
IRA Irish Republican Army (İrlanda Cumhuriyet Ordusu)
IRO International Refugee Organization (Uluslararası Mülteciler Örgütü)
ISBN International Standard Book Number (Uluslararası Standart Kitap Numarası)
ISMN International Standard Book Number (Uluslararası Standart Müzik Numarası)
ISO International Standardization Organization (Uluslararası Standartlar Örgütü)
ISSN International Standard Serial Number (Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası)
ITI International Theatre Institute (Uluslararası Tiyatro Enstitüsü)
ITU International Telecommunication Union (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği)
İBB İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İbr. İbranca (İbranice)
İDO İstanbul Deniz Otobüsleri Anonim Şirketi
İETT İstanbul Elektrik, Tünel, Tramvay İşletmesi
İF İlahiyat Fakültesi
İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım Anonim Şirketi
İHD İnsan Hakları Derneği
İHF İstanbul Hukuk Fakültesi
İKÖ İslam Konferansı Örgütü
İLESAM (Türkiye) İlim ve Edebiyat Eserleri Meslek Birliği
İMKB İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
İmp. İmparator, İmparatorluğu
İng.    İngilizce
İÖ İsa’dan önce
İP İşçi Partisi
İrt. Sb. İrtibat Subayı
İS İsa’dan sonra
İSKİ İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi
İSO İstanbul Sanayi Odası
İst.   İstanbul
İşl. İşleri
İt. İtalyanca
İTİCÜ İstanbul Ticaret Üniversitesi
İTO İstanbul Ticaret Odası
İTÜ İstanbul Teknik Üniversitesi
İÜ İstanbul Üniversitesi
İzm. İzmir
J. Jandarma
Jap. Japonca
JGK Jandarma Genel Komutanı/Komutanlığı
K. (1) Kara, (2) Komutan/Komutanlığı
K. Kuv. Kara Kuvvetleri
KAMUSEN Kamu Çalışanları Sendikası
KBB Kulak, Burun, Boğaz
Kd. Kıdemli
KDV Katma Değer Vergisi
KESK Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu
kg kilogram
KGB Komitet Gosudarstvennoi Bezopasnosti (SSCB’de, Devlet Güvenlik Komitesi)
KHK Kanun Hükmünde Kararname
kHz kilohertz
KİT Kamu İktisadi Teşekkülü
KKK Kara Kuvvetleri Komutanı/Komutanlığı
KKTC Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
km kilometre
km2 kilometrekare
KMS Kurumlar için Merkezi Eleme Sınavı
KOBİ Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme
KOİ Kamu Ortaklığı İdaresi
Kol. Şti. Kolektif Şirket
Kom. Komisyon
Kom. Şti. Komandit Şirket
Kor. Kolordu
Kora. Koramiral
Korg. Korgeneral
KPDS Kamu Personeli Yabancı Dil Tespit Sınavı
KPSS Kamu Personeli Seçme Sınavı
krş. (1) kuruş, (2) karşılaştırınız
KS Kilosikl
KSK Karşıyaka Spor Kulübü
KTÜ Karadeniz Teknik Üniversitesi
Kur. (1) Kurmay, (2) Kurum(u)
Kur. Bşk. Kurmay Başkanı/Başkanlığı
Kuv. Kuvvet
Kırıkkale Üniversitesi
kw kilovat
Lat. Latince
LCV Lütfen Cevap Veriniz
LYV Lütfen Yanıt Veriniz
LES Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı
LNG Liquefied Natural Gas (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz)
LPG Liquefied Petroleum Gas (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı)
LSD LysergSäure-Diäthylamid (Bir uyuşturucu türü)
lt. litre
Ltd. Limitet
Lv. Levazım
LYS Lisans Yerleştirme Sınavı
m metre
M Milat, Miladi
m2 metrekare
m3 metreküp
mad. madde
Mah. (1) Mahallesi, (2) Mahkemesi
mat. matematik
MB Megabyte (Bilgisayarda bellek birimi)
MEB Milli Eğitim Bakanlığı
MEGSB Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı
mey. meydan, meydanı
MGK Milli Güvenlik Kurulu
MHP Milliyetçi Hareket Partisi
Mim. Mimar, Mimarlık
MİT Milli İstihbarat Teşkilatı
MKEK Makine Kimya Endüstrisi Kurumu
MKS Metre, Kilogram, Saniye
MKYK Merkez Karar Yönetim Kurulu
mm milimetre
Milattan önce
MP Milli Piyango
MPM Milli Prodüktivite Merkezi
MR Magnetic Resonance (Manyetik Rezonans)
Mrşl. Mareşal
MS (1) Milattan sonra, (2) Multiple Sclerosis (Multipl Sklerosis) hastalığı
MSB Milli Savunma Bakanlığı
MSÜ Mimar Sinan Üniversitesi
MTA Maden Tetkik Arama Enstitüsü
Marmara Üniversitesi
Müd. Müdür, Müdürlüğü
Müh. Mühendis
MÜSİAD Müstakil Sanayiciler ve İşadamları Derneği
NAFTA North America Free Trade Agreement (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması)
NASA National Aeronautics and Space Administration (Amerikan Ulusal Uzay ve Havacılık Dairesi)
NATO North Atlantic Treaty Organization (Kuzey Atlantik Paktı Örgütü)
NBA National Basketball Association (Amerikan Ulusal Basketbol Ligi)
NGO Non-governmental Organization (Sivil Toplum Kuruluşu)
No. Numara
NOTAM Notice to Airmen (Havacılar için uyarı bildirimi)
Nö. Amr. Nöbetçi Amiri/Amirliği
Nöb. Nöbetçi
NSB Nitelikli Sanayi Bölgeleri
NUTS Nomenclature d'Unités Territoriales Statistiques (Sayımlama İçin Bölge Birimleri Sınıflaması)
ODTÜ Orta Doğu Teknik Üniversitesi
OECD Organization for Economic Cooperation and Development (İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)
OEEC Organization for European Economic Cooperation (Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü)
OEED Organization for European Economic Development (Avrupa Ekonomik Kalkınma Örgütü)
OHAL Olağanüstü Hal
Onb. Onbaşı
OPEC Organization of Petroleum Exporting Countries (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü)
Opr. Operatör
Or. Ordu
Or. Gn. Kh. Ordu Genel Karargâhı
Ora. Oramiral
Ord. Ordinaryüs
Org. Orgeneral
Ort. Ortaklık
Osm. Osmanlıca
oto. otomobil
ÖDP Özgürlük ve Dayanışma Partisi
Öğr.   (1) Öğretmen, (2) Öğretim, (3) Öğrenci
ÖİB Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
ölm. ölümü
örn. örnek, örneğin
ÖSS Öğrenci Seçme Sınavı
ÖSYM Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi
ÖTV Özel Tüketim Vergisi
ÖYK Özelleştirme Yüksek Kurulu
ÖYS Öğrenci Yerleştirme Sınavı
P Park
pm post meridiem (öğleden sonra)
PEN International Club of Poets, Playwrights, Editors, Essayists and Novelists (Uluslararası Yazarlar Kulübü)
PETKİM Petrokimya Endüstrisi
PH asitlik derecesi
PhD Doctor of Philosophy (Doktorluk Derecesi)
PK Posta Kutusu
Plt. Pilot
POAŞ Petrol Ofisi Anonim Şirketi
Por. Portekizce
PP Postage Paid (Mektuplarda pulun olması gereken yerde, posta ücreti gönderen tarafından önceden ödenmiştir anlamında)
PR Public Relations (Halkla İlişkiler)
Prof. Profesör
PTT Posta, Telgraf, Telefon
PVC Polivinil klorür (İngilizcesi "Polyvinyl chloride"den kısaltma)
R ya da ® Registered (Onaylanmış, telif hakkı alınmış)
RAM Random Access Memory (Bilgisayarda okunabilir ve yazılabilir bellek)
RC Red Cross (Kızılhaç Örgütü)
RG Resmi Gazete
RNA Ribonükleik Asit
ROM Read-Only Memory (Bilgisayarda yalnızca okunabilir bellek)
RTÜK Radyo Televizyon Üst Kurulu
Rus. Rusça
RYD Reklam Yazarları Derneği
s. (1) sayfa, (2) sayı
sa. saat
SALT Strategic Arms Limitation Talks (Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri)
SAS Sualtı Savunma (Komandoları)
SAT Sualtı Taarruz (Komandoları)
sat. satır
Sb. Subay
SBF Siyasal Bilgiler Fakültesi
SCOPE Scientific Committee on Problems of the Environment (Çevre Sorunları Bilimsel Ko-mitesi)
SEA Single European Act (Avrupa Tek Senedi)
SEK Süt Endüstrisi Kurumu
SEKA Selüloz ve Kâğıt Sanayii Kurumu
SES-DER Seslendirme Sanatçıları Derneği
SHÇEK Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu
SHP Sosyal Demokrat Halkçı Parti
SIU Systeme Internationale d’Unites (Uluslararası Birimler Dizgesi)
SKT Son kullanma tarihi
sm santimetre
sn saniye
Sn. Sayın
SODER Sinema Oyuncuları Derneği
Sok. Sokağı, sokak
SOS Save Our Souls (Yardım çağrısı)
SPK Sermaye Piyasası Kurulu
Sr. (1) Seri, (2) Sıra
SSCB Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
SSK Sosyal Sigortalar Kurumu
STK Sivil Toplum Kuruluşu
süt. sütun
Şb. Şube, Şubesi
Şrt. Şirket, Şirketi
Şti. Şirket, Şirketi
TAA Turkish-American Association (Türk-Amerikan Kültür Derneği)
TAI Turkish Aerospace Industry (Türk Havacılık Sanayii)
TAO Türk Anonim Ortaklığı
TAPDK Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu
TARİŞ Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
TAŞ Türk Anonim Şirketi
Tb. Tabur
TBA Turco-British Association (Türk-İngiliz Kültür Derneği)
TBB (1) Türkiye Barolar Birliği, (2) Türkiye Bankalar Birliği
TBL Türkiye Basketbol Ligi
TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi
Tbp. Tabip
TC Türkiye Cumhuriyeti
TCCB Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı
TCDD Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
TCK (1) Türkiye Cumhuriyeti Karayolları, (2) Türk Ceza Kanunu
TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası AŞ
TCTİ Türkiye Cumhuriyeti Tekel İdaresi
TÇEK Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu
TÇEV Türkiye Çocuk Esirgeme Vakfı
TDK Türk Dil Kurumu
TEAŞ Türkiye Elektrik Üretim, İletim Anonim Şirketi
TED Türk Eğitim Derneği
TEDAŞ Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ
TEFE Toptan Eşya Fiyat Endeksi
TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim AŞ
TEK Türkiye Elektrik Kurumu
Tel. Telefon
Telg. Telgraf
TELEKOM Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi
TEM Trans European Motor Way (Avrupa Transit Karayolu)
TEMA Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma, Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
TESK Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu
TEV Türk Eğitim Vakfı
TF Tıp Fakültesi
TGC Türkiye Gazeteciler Cemiyeti
TGS Türkiye Gazeteciler Sendikası
Tğm. Teğmen
THA Türk Haberler Ajansı
THK (1) Türk Hava Kurumu, (2) Türk Hukuk Kurumu
THY Türk Hava Yolları
TIR Transports Internationaux Routiers (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı)
Tic. (1)Ticaret, (2) Ticarethane
TİHV Türkiye İnsan Hakları Vakfı
TİP Türkiye İşçi Partisi
TİSK Türkiye İşverenler Sendikası
tiy. tiyatro
TKB Türk Kadınlar Birliği
TKİ Türkiye Kömür İşletmeleri
TKP Türkiye Komünist Partisi
TL Türk Lirası
TM (1) Türk Malı, (2) Trademark (Onaylanmış Marka)
TMK Türk Medeni Kanunu
TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
TMO Toprak Mahsulleri Ofisi
TMSF Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
TNT Trinitrotolüen (Patlayıcı)
TOBB Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
TODAİE Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
TOEFL Test of English As a Foreign Language (Yabancı Dil Olarak İngilizce Testi)
TOKİ Toplu Konut İdaresi
Top. Topçu
TÖMER Türkçe Öğretim Merkezi
TP Türkiye Petrolleri
TPAO Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
TRT Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
TS Trabzonspor
TSE Türk Standartları Enstitüsü (Damgası)
TSEK Türk Standartları Enstitüsü Kurumu
TSİP Türkiye Sosyalist İşçi Partisi
TSK Türk Silahlı Kuvvetleri
TSKB Türkiye Sınai Kalkınma Bankası
TSKGV Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı
TTB Türk Tabipler Birliği
TTK Türk Tarih Kurumu
Tug. Tugay
Tuğa. Tuğamiral
Tuğg. Tuğgeneral
TUS Tıpta Uzmanlık Sınavı
TUSEK Turizm Sektör Konseyi
Trakya Üniversitesi
TÜBA Türkiye Bilimler Akademisi
TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
TÜFE Tüketici Fiyat Endeksi
TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu
Tüm. Tümen
Tüma. Tümamiral
Tümg. Tümgeneral
TÜRK-İŞ Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu
TÜRKSAT Turkish Satellite (Türk Uydusu)
TÜSİAD Türkiye Sanayicileri ve İşadamları Derneği
TÜTAV Türk Tanıtma Vakfı
TV Televizyon
TYMB Türkiye Yüksek Mühendisler Birliği
TYS Türkiye Yazarlar Sendikası
UEFA Union of European Football Associations (Avrupa Futbol Federasyonları Birliği)
UFO Unidentified Flying Object (Tanımlanmamış Uçan Nesne)
UHF Ultra High Frequency (Yüksek Frekans)
ui. uluslararası ilişkiler (Siyasetbilimi yazınında uluslararası ilişkiler için kullanılan kısaltma)
UK United Kingdom (Birleşik Krallık)
um:ag Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı
UN United Nations (Birleşmiş Milletler)
UNCTAD UN Conference on Trade and Development (BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı)
UNDCP UN International Drug Control Programme (BM Uluslararası Uyuşturucu Kontrol Programı)
UNDP UN Development Programme (BM Kalkınma Programı)
UNEO UN Emergency Operations (BM İvedi İşler)
UNEP UN Environment Programme (BM Çevre Programı)
UNESCO United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü)
UNFPA UN Population Fund (BM Nüfus Fonu)
UNHCR Office of the UN High Commissioner for Refugees (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği)
UNIC UN Information Centre (BM Enformasyon Merkezi)
UNICEF United Nations International Children’s Emergency Fund (Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Acil Yardım Fonu)
UNIDO UN Industrial Development Organisation (BM Sınai Kalkınma Örgütü)
UNITAR UN Institute for Training and Research (BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü)
UNRISO UN Research Institute for Social Development (BM Sosyal Kalkınma Araştırmaları Enstitüsü)
UP United Press (Amerikan Haberler Ajansı)
UPI United Press International (Uluslararası Basın birliği)
UPU Union Postale Universelle (Uluslararası Posta Birliği)
US United States (Birleşik Devletler)
USA (1) United States of Amerika (Amerika Birleşik Devletleri), (2) United States Army (Birleşik Devletler Ordusu)
USIS United States Information Service (Amerikan Haberler Merkezi)
Uludağ Üniversitesi
UV Ultraviolet (Morötesi)
Uz. J. Uzatmalı Jandarma
Uzm. Uzman
Üçvş. Üstçavuş
ÜDS Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı
Üni. Üniversitesi
ÜT Üretim tarihi
Ütğm. Üsteğmen, Üsteğmenlik
vb. ve benzeri, ve bunun gibi, ve başkaları
VCD Video Compact Disc
VDMK Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
Vet. Veteriner
VHF Very  High Frequency (Çok Yüksek Frekans)
VIP Very Important Person (Çok Önemli Kişi)
VJ Video jockey
vö. ve öbürleri, ve ötesi
vs. vesaire
WAP Wireless Application Protocol (Kablosuz Uygulama Protokolu, internet sistemine kablosuz erişim)
WB World Bank (Dünya Bankası)
WB World Bank (Dünya Bankası)
WC Water Closet (Tuvalet, ayakyolu)
WHO World Health Organization (Dünya Sağlık Örgütü)
WMO World Meteorological Organization (Uluslararası Meteoroloji Örgütü)
WTO World Trade Organization (Dünya Ticaret Örgütü)
WWF World Wildlife Fund (Dünya Doğal Yaşamı Koruma Fonu)
Y. Müh. Yüksek Mühendis
Yard. Yardımcı
Yard. Doç. Yardımcı Doçent
YAŞ Yüksek Askeri Şûra
Yay. (1) Yayınları, (2)Yayımlayan, (3)Yayınevi
yay. haz. yayıma hazırlayan
Yay-Kur Yaygın Yükseköğretim Kurumu
Yd. Yedek
Yd. Sb. Yedek Subay
YDK Yüksek Denetleme Kurulu
YDS Yabancı Dil Sınavı
YÖK Yükseköğretim Kurulu
YGS Yükseköğretime Geçiş Sınavı
YÖS Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı
YPK Yüksek Planlama Kurulu
Yrb. Yarbay
YSE Yol, Su, Elektrik Genel Müdürlüğü
YTÜ Yıldız Teknik Üniversitesi
Yun. Yunanca
YURTKUR Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
yy. yüzyıl
Yzb. Yüzbaşı
ZF Ziraat Fakültesi




Üretim Şirketleri için donatım Bakım Yazılımı Biz birden fazla üretim sistemleri, makineleri, üretim hatları veya tüm imkanlar korumaya yardımcı olur CMMS Bakım Yazılımı olun. Bizim CMMS yazılım kolay izlemek ve görüntülemek geçmiş bakım çalışmaları, gelecekteki bakım otomatik uyarılar planlamak ve iş emirleri mevcut durumunu görmek için kolaylaştırır. Sen saha bakım çalışmaları odaklanmak böylece bakım yöneticileri, bakım denetçiler, bakım teknisyenleri veya çizgi işçiler için, sistemimiz sıkıcı ve unutulabilir görevleri otomatik. ekipman bakım yazılımı lazer CNC makine çalışan tutar Ekipman Bakım Vaka Çalışmaları Bizim ekipman bakım yazılımı için bakım yardımcı olur:  Sözleşme üreticileri  Metal imalatçılar  Plastik kalıpçılar ve üreticileri die  Makine inşaatçılar  Montaj işlemleri  Gıda ve Paketleme üreticileri  İmalat CMMS danışmanları  Tıbbi cihaz üreticileri  Tier 2 ve Tier 3 otomotiv üreticisi  Parça tedarikçileri ve üreticileri  Madencilik faaliyetleri  Süreç endüstrileri Burada bizim Ekipman Bakım Yazılımı ile yapabileceğiniz şeylerden sadece birkaçı:  Organize ve sezgisel bir hiyerarşi içinde senin makine, sistem ve tesisleri görmek  Belirli binalar ve varlıklar özgü Tesis Bakım Yöneticileri Atama  Yüksek hacimli ve yüksek risk makineleri için ön zamanlama bakım, e-posta hatırlatmaları almak  Onlar bitmeden yedek parça ve sarf malzemeleri envanter ve doldurulmasını takip ederek yedek parça üzerinde tasarruf  Makineleriniz ve binaların arasında iş emirleri  Senin tesisleri var / makineleri otomatik iş emirleri tetikleyecek Neden bizim Ekipman Bakım Yazılımı kullanmak? Zengin Sadelik. Biz daha iyi bir yazılım ve arayüzler için bakım çalışmaları kolaylaştırmak inanıyoruz. Geçerli CMMS imalat bakım yazılım Çok sadece çok karmaşık. Çok sayıda özellik ve yol çok vaat ediyor. Bu uygulamak zor, kullanmak için onları zor hale getirir. Biz zarif arayüzleri ile zengin web tabanlı-yazılım oluşturmak. Hiçbir Sözleşmeler. Basitçe hiçbir sözleşme gereklidir, bizim CMMS yazılımı hiçbir engelle. Size PM Preventatitve Bakım için ekipman bakım yazılımı deneyin ya da CMMS ihtiyacı bir kez, başka bir şey kullanmak istemiyorum inanıyoruz. Biz tam Bulut SaaS CMMS Bakım Yazılımı tabanlı ediyoruz. Biz son derece hızlı kurulum, erişilebilir her yere ve IT departmanı için beklemek gerek sunuyoruz. Yeterince meşgul. Makine ve Tesis Bakım Yönetimi için mükemmel taşınabilirlik,. IPad için tam destek, her yerde bir internet bağlantı var halindeyken kullanabilirsiniz. Biz bakım anlıyorum. Biz aslında bakım departmanında çalıştı ve üretim ortamları için bina araçları üzerinde benzersiz bir bakış açısı var. Adil ve rekabetçi fiyatlandırma Modern bulut tabanlı bir platform fiyatlandırma basit ve esnek olmasını sağlar. Yani satın ve kredi kartı satın alabilirsiniz demektir. Ekipman için basit bilgisayarlı üretim bakım sistemi CMMS, sizin gibi PM önleyici bakım yazılımı tasarlamak, ama biz sizin için yaptım.


· Bakım ve teçhizat ile ilgili her türlü bilgiye çok kolay ve kısa sürede ulaşmak,
· Bakım faaliyetlerinin etkin ve verimli bir şekilde planlanmasına ve gerçekleştirilmesine yardımcı olmak,
· Koruyucu ve kestirimci bakım felsefesini oluşumunu geliştirmek,
· Kullanılan takım/teçhizatların yıpranmasını en aza indirmek,
· Bakım maliyetlerinin analizini, tespitini yaparak bakım ve stok maliyetlerini düşürmek,
· Kullanılan talimatlarda, teçhizatlarda, tüketilen malzemelerde standartlaştırmayı gerçekleştirmek,
· Ölçüm yapılacak yerleri yer koduna veya iş tanımına göre sıralayarak liste hazırlamak, ölçüm sonuçlarının analizini yapmak,
· İş bildirimleri oluşturularak, bildirimin önemine ve durumuna göre iş emri açmak.
· Planlı ve arıza duruşlara göre duruş içerisindeki gerçek bakım süresini ve maliyetini göstermek,
· İş planları yaparak, plan dahilinde oluşacak iş emirlerini oluşturmak.
· İş gücü analizlerini yapmak,
· Yapılan işin performansını ölçülebilir hale getirmek.
· İş talimatlarını kalite yönetim sistemine uygun şekilde düzenlemek ve personelinin hangi talimatlara göre çalışacağını belirtmek,
· Yapılacak işlerin öncelik sırasını belirlemek ve personel ile paylaşmak,
· Kuruluşta yer alan teçhizatların faydalı ömrünü uzatmak,
· Sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek ve kurum kültürü haline getirilmesine yardımcı olmak.
· Yedek parça ve malzeme kullanımını takip ve analiz etmek.
· Ekipmanların kalibrasyonlarını takip etmek.
· Kuruluş seviyesinden makine seviyesine kadar tüm noktalarda iş emri, duruş, maliyet ve işgücü parametrelerini analiz etmek.

Abast Bilgisayar destekli bakım yönetim sistemini etkin kullanan firmaların sağladığı avantajlar şu şekildedir.

· Bakım ve işletme verimliliğini yükseltme,
· Arıza sayılarında azalma,
· Stok maliyetlerini düşürme,
· Bakım performansını sayısal analiz etme,
· Arıza bakım yerine planlı ve kestirimci bakım modeline geçilmesi,
· İş emir ve talimatlarına kolay erişilmesini sağlar.


Kullandığımız makina ve ekipmanın gelişi güzel zamanda arıza yaparak devre dışı kalması, üretimimizi aksatması, bizi çok zor durumlarda bırakır.
Bir türlü makinaların güvenilirliklerinin sağlanması gerekmektedir.
Öte yandan aşırı yedek parça bulundurarak makinalarımızın durma zamanlarını azaltmaya çalışmak pahalı bir çözümdür.
Fabrikalarda kullanılan tüm teçhizatın ortaya çıkarabileceği problemleri önceden kestirmek ve önlem almak önerilen çözümdür.
Bakım faaliyetlerinin arızaları önlemeye yönelmesi ve bunu yaparken de maliyet unsurunu sürekli göz önünde bulundurması esastır
Diğer taraftan yeni bir makinayı devreye alırken bir çok problemle karşılaşırız.
İşte bu süreçte geliştirme faaliyetlerini yürüteceğimiz faaliyet alanı da Abast fabrika bakım sistemi ile yürütülür.
Arızayı Önleme ve Zayıf Noktaların Takviyesi
Veri Toplama ve Değerlendirme
Zaman Bazlı Bakım
Koşul Bazlı Bakım
Periyodik Kontroller ve Onarım
Bakım Maliyetleri
Ekipman Tedarik Yönetimi
Bakım yönetim sistemini şirket içinde kurabilmek ve farklı bakım sistemlerini doğru yerlerde kullanabilmek.
Ekipman temin süresinin en aza indirilmek
Ekipman satın alma bedelinden çok LCC – Ömür Boyu maliyetin önemsenmesini öğrenmek.
Geçmişte yapılan hataların (yanlış tercihlerin) tekrarlanmaması.
Kuruluşun tüm deneyiminin ortak bir bilgi bankasında toplanıp kişilerden bağımsız hale getirilmesini sağlamak.
Maliyetlerin düşürülmesini sağlamak.
üretim esnasında kullandığınız her türlü makine ve teçhizatın bakım planlarını sistematik olarak çizelgeler;
faaliyetlerin durmasına neden olan beklenmedik arızaları en alt düzeye indirmek için gerekli planlı ve önleyici bakımların organize edilmesini sağlar.
Böylece kurum çapında faaliyetlerin verimlilik artışına katkıda bulunur.

Abast Bakım Yönetimi işletmenizin makine ve teçhizat bakım ve tamiratlarını hem arıza durumlarında, hem de planlanmış bakım faaliyeti olarak yerine getirmesini sağlar.
Böylece çizelgelenmemiş ve plansız hizmet dışı kalma durumları minimum düzeye indirilir ve planlı bakım faaliyetleri sayesinde hem teçhizat kapasiteleri daha etkin kullanılır, hem de teçhizat hizmet fireleri azaltılmış olur.

Kritik arızalar durumunda acil bir tamir iş emri ya da kritik olmayan aksaklıklar için bakım iş emri, sistem tarafından üretilebilir.
İş süreçleri planlama ve yönetimi için üretim planlama sistemleri kurulumları yapan işletmeler, aynı zamanda kapasite planlamaya da ihtiyaç duymaktadırlar.
Kapasite planlama sistemleri genellikle sınırlı kaynak yönetimi planlamasını sağlar; bunlara örnek olarak, bir ürünün üretimi esnasında sarf edilen süreler ile, fiili olarak gereksinim duyulan ve elde mevcut bulunan kapasite kaynakları gösterilebilir.
Bununla beraber, sıkça ihmal edilen bir diğer unsur ise, teçhizat arıza ya da tamiratı esnasında uygulanan kapasite kullanımıdır.

Bakım planlaması, önceden çizelgelenmiş bakım faaliyetlerinin otomatik olarak ve tayin edilmiş zamanlarda, iyi tanımlanmış yöntemlerle , herhangi bir teçhizat arızası daha ortaya çıkmadan uygulanmasını sağlar.
Bakım gerektiren teçhizatlar için öncelik seviyeleri ve bakım faaliyetlerinin açıklamalarını içeren metinler tanımlanabilir.
Bakım gerektiren teçhizatlar, ilgili bakım süreçleri, kullanılması gereken yöntemler ve sonuç olarak ortaya çıkacak olan tesis kapasitesindeki azalmanın konfigürasyonu, önceden çizelgelenerek yapılabilir.
Dahili bakım planları, standart iş programına dahil olarak oluşturulur ve uygulanmaları, ilgili birimin nihai onayına bağlıdır.